La Listo de Monda Heredaĵo en Danĝero aŭ la Ruĝa Listo de la Monda Heredaĵo estas aprobita kaj eldonita ĉiujare de la Komitato de la Monda Heredaĵo laŭ Artikolo 11.4 de Konvencio pri la protektado de Monda Heredaĵo Kultura kaj Natura.[1]
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/World_Heritage_in_Danger._Map_of_countries.svg/320px-World_Heritage_in_Danger._Map_of_countries.svg.png)
La listo enhavas 53 ejojn situantajn en 33 landoj.[2] Enskriboj en la listo estas endanĝeritaj mondaj heredaĵoj, kiuj bezonas urĝajn intervenojn, specialajn sekurigojn kaj financajn rimedojn, kiuj ebligus kunordigitajn operaciojn de Unesko por certigi reboniĝon kaj bonan staton de la objektoj.
La objektoj en la listo
Legendo de tabelo
- Ref. n-ro – referenca numero;
- Objekto – esperanta nomo de la enksribo kaj ĝia angla originalo;
- Loko – administra unuo, lando; geografiaj koordinatoj;
- Tipo – klasifiko de Monda heredaĵo de Unesko:[3]
- kultura (K),
- natura (N),
- miksita – kultura kaj natura (K,N);
- Enskribiĝo – jaro de enskribiĝo en la Liston de Monda heredaĵo de Unesko;
- Danĝeriĝo – jaro de enskribiĝo en la Ruĝan Liston;
- Kialo – Kialo de enskribiĝo en la Ruĝan Liston.
Ref. n-ro | Objekto | Foto | Loko | Tipo | Enskribiĝo | Danĝeriĝo | Kialo |
---|---|---|---|---|---|---|---|
90 | Abu Mena Abu Mena |
Abusir, ![]() 30.841667 °N, 29.663889 °O (mapo) |
K
(iv) |
1979 | 2001 | Kolapso de kelkaj konstruaĵoj pro argilo en tero, kiu iĝas duonflua ĉe kontakto kun akvo.[4] | |
573 | Naturprotektejo Aïr kaj Ténéré Air and Ténéré Natural Reserves |
![]() |
Arlit (Departemento), ![]() 18.283333 °N, 8 °O (mapo) |
N (vii)(ix)(x) |
1991 | 1992 | Milito kaj tumultoj.[5] |
21 | Malnova Urbo (Halepo) Ancient City of Aleppo |
![]() |
Gubernio Halepo, ![]() 36.233333 °N, 37.166667 °O (mapo) |
K (iii)(iv) |
1986 | 1992 | Detruiĝo de multaj konstruaĵoj pro milito.[6] |
22 | Malnova Urbo (Bosra) Ancient City of Bosra |
![]() |
Gubernio Daraa, ![]() 32.518056 °N, 36.481667 °O (mapo) |
K
(i)(iii)(vi) |
1980 | 2013 | Malbona situacio en la lando – milito.[7] |
20 | Malnova Urbo (Damasko) Ancient City of Damascus |
![]() |
Damaska Gubernio, ![]() 33.511389 °N, 36.306389 °O (mapo) |
K
(i)(ii)(iii)(iv)(vi) |
1979 | 2013 | Malbona situacio en la lando – milito.[7] |
1348 | Mortaj Urboj Ancient Villages of Northern Syria |
![]() |
Masivo Belus,![]() 36.334167 °N, 36.844167 °O (mapo) |
K (iii)(iv)(v) |
2011 | 2013 | Malbona situacio en la lando – milito.[7] |
190 | Arkeologia loko en Cyreno Archaeological Site of Cyrene |
![]() |
Al Ĝabal Al Aĥdar (altaĵo), ![]() 32.825 °N, 21.858333 °O (mapo) |
K (ii)(iii)(vi) |
1982 | 2016 | Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon.[8] |
183 | Arkeologia loko, Leptis Magna Archaeological Site of Leptis Magna |
![]() |
Al Ĥums, ![]() 32.638333 °N, 14.293056 °O (mapo) |
K
(i)(ii)(iii) |
1982 | 2016 | Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon.[8] |
184 | Arkeologia loko, Sabrata Archaeological Site of Sabratha |
Sabrata, ![]() 32.805278 °N, 12.485 °O (mapo) |
K (iii) |
1982 | 2016 | Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon.[8] | |
1130 | Aŝuro Ashur (Qal'at Sherqat) |
![]() |
Gubernio Saladino, ![]() 35.456667 °N, 43.2625 °O (mapo) |
K (iii)(iv) |
2003 | 2003 | Milito kaj estonta konstruado de akvobaraĵo endanĝerigas la objekton.[9] |
366 | Arkeologia loko, Ĉan Ĉan Chan Chan Archaeological Zone |
Departemento La Libertad, ![]() 8.111111 °S, 79.075 °U (mapo) |
K (i)(iii) |
1986 | 1986 | Rapida detruiĝo de konstruaĵoj pro natura erozio.[10] | |
420 | Potosí (urbo) City of Potosí |
Potosí (urbo), ![]() 19.583611 °S, 65.753056 °U (mapo) |
K (ii)(iv)(vi) |
1987 | 2014 | Daŭra kaj senkontrola fosado en monto Cerro Rico, kiu povas kolapsi kaj endanĝerigi la urbon.[11] | |
658 | Coro kaj ĝia haveno Coro and its Port |
Falcón, ![]() 11.416667 °N, 69.666667 °U (mapo) |
K (iv)(v) |
1993 | 2005 | Fortaj pluvoj de Novembro 2004 ĝis Februaro 2005 forte detruis multajn konstruaĵojn.[12] | |
1229 | Krak des Chevaliers kaj Citadelo de Saladino Crac des Chevaliers and Qal’at Salah El-Din |
![]() |
Gubernioj: Homs, Latakia, ![]() 34.781667 °N, 36.263056 °O (mapo) |
K (ii)(iv) |
2006 | 2013 | Malbona situacio en la lando – milito.[7] |
208 | Kultura pejzaĝo kaj arkeologiaj restaĵoj en Bamijana valo Cultural Landscape and Archaeological Remains of the Bamiyan Valley |
![]() |
Provinco Bamijano, ![]() 34.831944 °N, 67.826667 °O (mapo) |
K (i)(ii)(iii)(iv)(vi) |
2003 | 2003 | La objekto estas rompebla pro abandono, milito, rabado kaj minado en la kavernoj.[13] |
854 | Orienta Rennello East Rennell |
![]() |
Provinco Rennell kaj Bellona, ![]() 11.683056 °S, 160.183056 °O (mapo) |
N (ix) |
1998 | 2013 | Arbohakado ŝanĝas la ekosistemon kaj endanĝerigas la objekton.[14] |
76 | Nacia parko Everglades Everglades National Park |
![]() |
Florido, ![]() 25.316667 °N, 80.933333 °U (mapo) |
N (viii)(ix)(x) |
1979 | 1993 (ĝis 2007), 2010 | Poluo, urba kaj vilaĝa kreskado malplibonigas la akvan ekosistemon.[15] |
135 | Fortikaĵoj de Panamo en Karibio: Portobelo-San Lorenzo Fortifications on the Caribbean Side of Panama: Portobelo-San Lorenzo |
![]() |
Provincio Kolono, ![]() 9.553889 °N, 79.655833 °U (mapo) |
K (i)(iv) |
1980 | 2012 | Malbona stato de la fortifikaĵoj, manko de protektado kaj konservado.[16] |
136 | Nacia Parko Garamba Garamba National Park |
![]() |
Provinco Orientale, ![]() 4 °N, 29.25 °O (mapo) |
N (vii)(x) |
1980 | 1984 (ĝis 1992), 1996 | Ŝtelĉasado kaj milito, kiu endanĝerigas flagospeciojn.[17] |
277 | Hatra Hatra |
![]() |
Gubernio Ninivo, ![]() 35.588056 °N, 42.718333 °O (mapo) |
K (ii)(iii)(iv)(vi) |
1985 | 2015 | Detruo farita de ISIS.[18] |
1565 | Malnova Urbo (Hebrono) Hebron |
Gubernio Hebron, ![]() 31.524167 °N, 35.108889 °O (mapo) |
K (ii)(iv)(vi) |
2017 | 2017 | ||
885 | Historia Centro en Ŝahrisabz Historic Centre of Shakhrisyabz |
Provinco Kaŝkadarjo, ![]() 39.05 °N, 66.833333 °O (mapo) |
K (iii)(iv) |
2000 | 2016 | La malnovajn konstruaĵojn anstataŭis modernaj konstruaĵoj, tio faris nereverseblajn ŝanĝojn al la historia aspekto.[19] | |
1033 | Historia Centro en Vieno Historic Centre of Vienna |
![]() |
Vieno, ![]() 48.2 °N, 16.366667 °O (mapo) |
K (ii)(iv)(vi) |
2001 | 2017 | Konstruado de turdomoj kaj aliaj altaj konstruaĵoj en la centro de Vieno, malbone influas la universalan aspekton de la objekto.[20] |
611 | Historia Urbo Zabid Historic Town of Zabīd |
![]() |
Provinco Al Hudajda, ![]() 14.2 °N, 43.316667 °O (mapo) |
K (ii)(iv)(vi) |
1993 | 2000 | Malpliboniĝanta stato de la historiaj konstruaĵoj kaj manko de konservado.[21] |
1182 | Insuloj kaj Protektitaj Areoj en Kalifornia Golfo Islands and Protected Areas of the Gulf of California |
Baja California, Baja California Sur, Sonora, Sinaloa, Nayarit ![]() 27.633333 °N, 112.55 °U (mapo) |
N (vii)(ix)(x) |
2005 | 2019 | Rapida formortado de vakito.[22] | |
137 | Nacia Parko Kahuzi-Biega Kahuzi-Biega National Park |
![]() |
Sud-Kivuo, Provinco Maniema, ![]() 2.5 °S, 28.75 °O (mapo) |
N (x) |
1980 | 1997 | Ŝtelĉasado, arbohakado kaj milito, multaj armeaj grupoj kaŝiĝas tie.[23] |
801 | Naciaj Parkoj ĉe Lago Turkana Lake Turkana National Parks |
![]() |
![]() 3.052222 °N, 36.503611 °O (mapo) |
N (viii)(x) |
1997 | 2018 | Akvobaraĵo malbone influis ekosistemon kaj hidrologion de la lago.[24] |
1150 | Mara Komerca Urbo Liverpool Liverpool – Maritime Mercantile City |
![]() |
Liverpool, ![]() 53.406667 °N, 2.844444 °U (mapo) |
K (ii)(iii)(iv) |
2004 | 2012 | Manko de ĝenerala administrado.[25] |
475 | Nacia Parko Manovo-Gounda St. Floris Manovo-Gounda St Floris National Park |
![]() |
Bamingui-Bangoran, ![]() 9 °N, 21.5 °O (mapo) |
N (ix)(x) |
1988 | 1997 | Kontraŭleĝaj paŝtejoj kaj ŝtelĉasistoj, kiuj povis mortigi ĝis 80% de bestoj.[26] |
211 | Minareto de Ĝam Minaret and Archaeological Remains of Jam |
![]() |
Provinco Gor, ![]() 34.396667 °N, 64.516111 °O (mapo) |
K (ii)(iii)(iv) |
2002 | 2002 | Manko de protektado kaj konservado.[27] |
724 | Mezepokaj Monumentoj en Kosovo Medieval Monuments in Kosovo |
![]() |
![]() 42.661111 °N, 20.265556 °O (mapo) |
K (ii)(iii)(iv) |
2004 | 2006 | Malstabileco de la lando, malbona konservado kaj manko de jura statuso de la objekto.[28] |
155 | Naturrezervejo sur Monto Nimba Mount Nimba Strict Nature Reserve |
![]() |
Prefektejo Lola, ![]() ![]() 7.6 °N, 8.383333 °U (mapo) |
N (ix)(x) |
1981 | 1992 | Alveno de multaj rifuĝintoj kaj propono de ferominado.[29] |
1503 | Ceremonia Centro de Orienta Mikronezio Nan Madol Nan Madol: Ceremonial Centre of Eastern Micronesia |
![]() |
Insulo Temwen, ![]() 6.839722 °N, 158.330833 °O (mapo) |
K (i)(iii)(iv)(vi) |
2016 | 2016 | Kreskado de mangrovoj kaj subfosiĝo de la konstruaĵoj.[30] |
153 | Nacia Parko Niokolo-Koba Niokolo-Koba National Park |
![]() |
Regionoj: Tambacounda, Kédougou, ![]() 13 °N, 12.666667 °U (mapo) |
N (x) |
1981 | 2007 | Ŝtelĉasado kaj paŝtado.[31] |
718 | Naturrezervejo Okapi Okapi Wildlife Reserve |
![]() |
Provinco Orientale, ![]() 2 °N, 28.5 °O (mapo) |
N (x) |
1996 | 1997 | Orominado, rabado kaj mortigo de elefantoj pro milito.[32] |
148 | Malnova Urbo (Jerusalemo) Old City of Jerusalem and its Walls |
![]() |
Jerusalemo, ![]() 31.776667 °N, 35.234167 °O (mapo) |
K (ii)(iii)(vi) |
1981 | 1982 | Manko de konservado, nova urboplanado povus endanĝerigi la objekton.[33] |
385 | Malnova Urbo (Sanao) Old City of Sana'a |
![]() |
Provinco Sanao, ![]() 15.355556 °N, 44.208056 °O (mapo) |
K (iv)(v)(vi) |
1986 | 2015 | Detruo pro milito.[34] |
362 | Malnova Urbo (Ghadames) Old Town of Ghadamès |
Ghadames, ![]() 30.133333 °N, 9.5 °O (mapo) |
K (v) |
1986 | 2016 | Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon.[8] | |
116 | Malnova Urbo (Djenné) Old Towns of Djenné |
![]() |
Djenné, ![]() 13.906389 °N, 4.555 °U (mapo) |
K (iii)(iv) |
1988 | 2016 | Detruo de la materialoj, erozio kaj urbanizado.[35] |
1492 | Kultura Pejzaĝo de Suda Jerusalemo, Battiro Palestine: Land of Olives and Vines – Cultural Landscape of Southern Jerusalem, Battir |
Battiro, ![]() 31.719722 °N, 35.130556 °O (mapo) |
K (iv)(v) |
2014 | 2014 | Socio-kulturaj kaj geopolitikaj ŝanĝoj povas detrui la pejzaĝon.[36] | |
385 | Malnova Urbo (Ŝibam) Old Walled City of Shibam |
![]() |
Provinco Hadramaut, ![]() 15.926944 °N, 48.626667 °O (mapo) |
K (iii)(iv)(v) |
1982 | 2015 | Milito malebligas protektadon de la objekto.[34] |
1257 | Pluvarbaroj Atsinanana Rainforests of the Atsinanana |
![]() |
![]() 14.466667 °S, 49.7 °O (mapo) |
N (ix)(x) |
2007 | 2010 | Kontraŭleĝa arbohakado de raraj arbotipoj, ŝtelĉasado de endanĝeritaj lemuroj.[37] |
196 | Biosfera rezervejo Río Plátano Río Plátano Biosphere Reserve |
![]() |
La Mosquitia, ![]() 15.744444 °N, 84.675 °U (mapo) |
N (vii)(viii)(ix)(x) |
1982 | 1996 (ĝis 2007), 2011 | Kontraŭleĝa arbohakado, okupacio, malstabileco de la regiono.[38] |
287 | Roka arto en Tadrart Akakus Rock-Art Sites of Tadrart Acacus |
![]() |
Fezano, ![]() 24.833333 °N, 10.333333 °O (mapo) |
K (iii) |
1985 | 2016 | Malstabileco de la lando, armeaj grupoj ĉeestas la lokon.[8] |
280 | Nacia Parko Salonga Salonga National Park |
Provincoj: Bandundu, Ekvatora, ![]() 2 °S, 21 °O (mapo) |
N (vii)(ix) |
1984 | 1999 | Ŝtelĉasado, konstruado de loĝejoj.[39] | |
276 | Arĥeologia Urbo Samaro Samarra Archaeological City |
![]() |
Gubernio Saladino, ![]() 34.2 °N, 43.866667 °O (mapo) |
K (ii)(iii)(iv) |
2007 | 2007 | Milito malebligas protektadon de la objekto.[40] |
199 | Ĉasrezervejo Selous Selous Game Reserve |
Regionoj: Ruvuma, Mtwara, Lindi, Morogoro, Pwani, ![]() 9 °S, 37.4 °O (mapo) |
N (ix)(x) |
1982 | 2014 | Ŝtelĉasado malkreskas la bestan populacion.[41] | |
23 | Palmira Site of Palmyra |
![]() |
Gubernio Homs, ![]() 34.554167 °N, 38.266667 °O (mapo) |
K (i)(ii)(iv) |
1980 | 2013 | Malbona situacio en la lando – milito.[7] |
119 | Timbuktuo Timbuktu |
![]() |
Timbuktuo, ![]() 16.773333 °N, 2.999444 °U (mapo) |
K (ii)(iv)(v) |
1988 | 2012 | Milito en norda Malio, danĝeroj por konservado.[42] |
1139 | Tombo de Askia Tomb of Askia |
![]() |
Gao, ![]() 16.289722 °N, 0.044444 °U (mapo) |
K (ii)(iii)(iv) |
2004 | 2012 | Milito en norda Malio, danĝeroj por konservado.[43] |
1022 | Tomboj de reĝoj de Bugando en Kasubio Tombs of Buganda Kings at Kasubi |
![]() |
Kampalo, ![]() 0.329167 °N, 32.553333 °O (mapo) |
K (i)(iii)(iv)(vi) |
2001 | 2010 | Incendio, kiu bruligis parton de la objekto.[44] |
1167 | Tropika Pluvarbaro Sumatra Tropical Rainforest Heritage of Sumatra |
Sumatro, ![]() 2.5 °S, 101.5 °O (mapo) |
N (vii)(ix)(x) |
2004 | 2011 | Arbohakado, kontraŭleĝa ŝtelĉasado, konstruado de strato, malforteco de registaro.[45] | |
63 | Nacia Parko Virungo Virunga National Park |
![]() |
Provincoj: Nord-Kivuo, Orientale, ![]() 0.916667 °N, 29.166667 °O (mapo) |
N (vii)(viii)(x) |
1979 | 1994 | Arbohakado kaj ŝtelĉasado rezulte de alveno de rifuĝintoj pro milito en Ruando[46] |
Referencoj
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.