Listartikolo en Vikipedio From Wikipedia, the free encyclopedia
Tiu estas listo de romiaj akvo-baraĵoj kaj rezervejoj. La studo de la romia konstruado de akvobaraĵoj estis ricevinta malmulte fakulan atenton kun komparo al aliaj civilinĝenieraj aktivaĵoj,[1] eĉ kvankam ties kontribuoj en tiu kampo estis rangitaj kun ties sperto en konstruado de bone konataj Romiaj akveduktoj, pontoj, kaj ŝoseoj.[2]
Romia konstruado de akvobaraĵoj ekis en plej fruo de la imperia periodo.[3] Plejparte, ĝi koncentriĝis ĉe la duon-arida bordo de la imperio, nome ĉe la provincoj de Nordafriko, Proksima Oriento, kaj Hispanio.[4] La relativa abundo de hispaniaj akvobaraĵoj rilatas parte al pli intensiva agrikultura laboraro tie; ĉe Italio estas registritaj nur la Akvobaraĵoj de Subiako, kreitaj de la imperiestro Nerono (54–68 p.K.) por distraj celoj.[5] Tiuj akvobaraĵoj estas notindaj, tamen, pro sia eksterordinara alteco, kiu restis nesurpasita ajne en la mondo ĝis la fino de la Mezepoko.[3]
Tipoj de akvo-baraĵoj kaj rezervejoj uzataj de romianoj estis la jenaj:
Tiu listo estas rangita laŭ maksimuma alteco. Ĉiuj mezuroj estas en m; okaze de diferencaj valoroj, oni preferas plej ĵusajn respektive detalajn studojn. Ĉe ter-akvobaraĵoj, dikeco referencas al la ŝtona muro.
Alto | Dikeco | Krestolongo | Nomo | Lando | Dato | Tipo / Komentoj |
---|---|---|---|---|---|---|
50 | 13.5 | 70? | Akvobaraĵo Subiako[6] | Italio | 54–68 p:K. | Gravita akvobaraĵo. Desegnita kiel plezurlago por Nerono, la akvobaraĵo estis la plej alta en la Romia Imperio,[7] kaj en la mondo ĝis sia detruo en 1305.[3] |
34.0 | 38.0 | 120.0 | Akvobaraĵo de Almonacid de la Cuba [8] | Hispanio | 1a jc. | Gravita akvobaraĵo |
28.0 | 26.0 | 194.0 | Akvobaraĵo Kornalvo [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo, ankoraŭ uzata |
21.6 | 5.9 | 427.8 | Akvobaraĵo Proserpina [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo, ankoraŭ uzata |
21 | ? | 365 | Akvobaraĵo Harbaka [9] | Sirio | 2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
20.0 | 4.0? | >800.0 | Akvobaraĵo Alkantarija [8] | Hispanio | 1a jc. | Gravita akvobaraĵo |
16.6 | 6.9 | 80.0 | Akvobaraĵo Ermita de la Virgen del Pilar [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
16 | ? | 40 | Orükaya [10] | Turkio | 2a jc. | Arkogravita akvobaraĵo[11] |
13.0 | 7.0? | 60.0 | Akvobaraĵo Muel [8] | Hispanio | 1a jc. | Gravita akvobaraĵo |
12 | 3.9 | 18 | Akvobaraĵo Glanum [12] | Francio | 1a jc. a.K. | Arka akvobaraĵo, plej frua konata[13] |
12 | ? | 130 | Löstügun [14] | Turkio | 6a jc. | Gravita akvobaraĵo |
10 | 7.3 | 150 | Akvobaraĵo Kasserine [15] | Tunizio | 2a jc. | Arkogravita akvobaraĵo[11] |
8.4 | 2.7 | 68.0 | La Pared de los Moros [8] | Hispanio | 3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
7.0 | 2.0 | 50.0 | Arroyo Salado [8] | Hispanio | ? | Gravita akvobaraĵo |
7 | 20 | 2000 | Akvobaraĵo Homs [16] | Sirio | 3a jc. | Gravita akvobaraĵo, plej granda artefarita rezervejo ĝis nune (enhavkapablo de 90 milionoj da m³), ankoraŭ uzata[17] |
7 | ? | 193 | Ma'agan Michael (Okcidento) [14] | Israelo | 4a jc. | Gravita akvobaraĵo |
7 | ? | 80 | Çavdarhisar [10] | Turkio | 2a jc. | Arkogravita akvobaraĵo[11] |
7 | ? | 50 | Olisipo [18] | Portugalio | 2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
~6.1 | ? | ? | Kasr Ĥubbaz [19] | Sirio | ? | ? |
6.0? | 3.0 | 50.0 | Arévalo [8] | Hispanio | 2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
5.6 | 2.2 | 320.0 | Akvobaraĵo Esparragalejo [8] | Hispanio | 1a jc. | Multarka kontraŭforta akvobaraĵo, plej frua konata[20] |
5.2 | 1.9 | 95.0 | Las Tomas [8] | Hispanio | 4a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
5 | ? | 91 | Ŭadi Megenin [21] | Libio | 2a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
4.8 | 2.6 | >632.0 | Akvobaraĵo Konsuegra [8] | Hispanio | 3a–4a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
4.6 | 4.2 | 174 | Akvobaraĵo Muro [22] | Portugalio | ? | ? |
4.5 | 2.7 | 141.1 | El Paredón [8] | Hispanio | 3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
4.5 | 2.5 | 19.5 | Melque VI [8] | Hispanio | ? | Gravita akvobaraĵo |
>4.0 | 1.0 | 102.0 | Akvobaraĵo Malsupra Iturranduz [8] | Hispanio | 2a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
4.0 | 5.6 | 100.0 | La Pesquera [8] | Hispanio | ? | Gravita akvobaraĵo |
4 | ? | 300 | Böget [10] | Turkio | 2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
3.7 | 1.8 | 139.0 | Araya [8] | Hispanio | 2a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
3.6 | 3.5 | 97.8 | Vega de Sta. María [8] | Hispanio | ? | Kontraŭforta akvobaraĵo |
3.5 | 2.0 | 40.0 | Arroyo Bejarano [8] | Hispanio | 1a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>3.0 | 3.0 | 170.0 | Charca de Valverde [8] | Hispanio | ? | Gravita akvobaraĵo |
3.0 | 3.4 | 200.0 | Las Muelas [8] | Hispanio | 2a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
3.0 | 3.0? | 29.0 | Azud de la Rechuela [8] | Hispanio | ? | Kontraŭforta akvobaraĵo |
3.0 | 2.3 | 30.0 | Les Parets Antiques [8] | Hispanio | 3a–4a jc. | Gravita akvobaraĵo |
3.0 | 2.2 | 150.0 | Villafranca [8] | Hispanio | 2a–3a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
3.0 | 1.8 | 98.0 | Mesa de Valhermoso [8] | Hispanio | 2a–3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
3.0 | 1.5 | 30.0 | Castillo de Bayuela [8] | Hispanio | 2a–3a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
3.0? | ? | ? | San Martín de la Montiña [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
2.5 | 5.0 | 100.0 | Cañada del Huevo [8] | Hispanio | 2a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
2.5 | 1.5 | 25.0 | Pineda o Ca'La Verda [8] | Hispanio | 3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
2.4 | 1.2 | 80.0 | Paerón I [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
2.2 | 1.0 | 15.0 | Palomera Baja [8] | Hispanio | 3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
2.2? | 1.0? | 30.0? | El Peral [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
2.1 | 1.9 | 40.8 | Moracantá [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>2.0 | 2.5 | 80.0 | Los Paredones [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>2.0 | 0.8 | 52.0–180? | La Cuba [8] | Hispanio | 2a–3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
2 | 10–12 | 516 | Band-e Kaisar [23] | Irano | 3a jc. | Gravita akvobaraĵo, plej frua akvobaraĵo-ponto (vejro kombinita kun arka ponto)[24] |
2.0 | 1.0 | 56.0 | Akvobaraĵo Puy Foradado [8] | Hispanio | 2a–3a jc. | Arkogravita akvobaraĵo[8] |
1.6 | ? | ? | Las Mezquitas [8] | Hispanio | 2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>1.5 | 1.1 | 30.0 | Paerón II [8] | Hispanio | 1a–2a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
1.5 | 0.8 | 35.0 | El Pont d'Armentera [8] | Hispanio | 2a–4a jc. | Gravita akvobaraĵo |
1.3 | 1.6 | 230.0 | El Hinojal (Las Tiendas) [8] | Hispanio | 3a–4a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
1.3 | 1.4 | 14.7 | El Argamasón [8] | Hispanio | 2a–3a jc. | Gravita akvobaraĵo |
1.2 | 2.4 | 30.0 | Balsa de Cañaveral [8] | Hispanio | 4a jc. | Gravita akvobaraĵo |
1.1 | 0.7 | 13.4 | Río Frío [8] | Hispanio | 1a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>0.9 | 0.7 | 7.6 | El Peral II [8] | Hispanio | ? | Kontraŭforta akvobaraĵo |
0.9 | 0.7 | 40.0 | Azud de los Moros [8] | Hispanio | 1a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>0.8 | 1.6 | 60.0–80.0 | Valencia del Ventoso [8] | Hispanio | 3a–4a jc. | Gravita akvobaraĵo |
>0.8 | 1.1 | 50.0 | El Chaparral [8] | Hispanio | 3a–4a jc. | Gravita akvobaraĵo |
? | 0.7 | 150.0 | Akvobaraĵo Supra Iturranduz [8] | Hispanio | 3a–4a jc. | Kontraŭforta akvobaraĵo |
? | ? | 900 | Leptis Magna (Ŭadi Kaam II) [25] | Libio | 2a–3a jc.? | ? |
? | ? | ? | Leptis Magna (Ŭadi Caam I) [25] | Libio | 2a–3a jc.? | ? |
? | ? | ? | Leptis Magna (Ŭadi Lebda) [26] | Libio | 2a–3a jc.? | Kontraŭforta akvobaraĵo |
? | ? | ? | Las Adelfas [8] | Hispanio | 2a jc. | Gravita akvobaraĵo |
? | ? | ? | Monroy [8] | Hispanio | ? | Gravita akvobaraĵo |
? | ? | ? | Odrón y Linares [8] | Hispanio | ? | Gravita akvobaraĵo |
? | ? | ? | Soufeiye [10] | Sirio | ? | Gravita akvobaraĵo |
? | ? | ? | Akvobaraĵo Dara | Turkio | 560 AD | Arka akvobaraĵo, plej frua priskribo de arka agado en tiaj tipoj de akvobaraĵoj fare de Prokopio (De Aedificiis II.3)[27] |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.