C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |
Al Danéś o Léngua danéśa (da lōr: dansk o dansk sprog prununsiâ [ˈdanˀsɡ] e [ˈdanˀsɡ ˈsbʁɔwˀ],
scólta'l chè) l'è na léngua germànica dal sót-grup dal léngui scandinàvi ch'la s dascór in Danimàrca (insém a la Léngua di ségn danéśa), in Gruenlàndia (insém a 'l kalaallisut) e in dgl'Ìśuli Fær Øer (insém a la léngua faruéśa), p'r un tutàl ad sinc migliòṅ e tri ad parsòni. L'è druànda anc in dla regiòṅ tedésca dal Schleswig-Holstein da sinquànta-mila cristiàṅ e in na quàlc manéra l'è dimóndi ligàda a la variànt Bokmål dla léngua nurvegéśa.
Al sò còdas ISO 639-3 'l è “dan” e 'l dróa 'l létri d'l alfabēt latìn śuntànd-ag però 'l létri Æ æ, Ø ø e Å å. Al gh'à quàtar dialét: Selànda, Jutlàndia, Bornholm e Fiónia.
Larinśaliśasiòṅ
Una dal sò caraterìstichi più impurtànti 'l è 'l fenòmen dal stød (literalmènt „cuć“), o vóś śgajènta, in dua 'l cunsunànti sunóri e 'l vucàli (ch' i èṅ dódas) i pōl'n èsar larinśaliśàdi c'n un cōlp ad glòtid, cum in dal paròli hun [hun] "lē" e hund [hunˀ] "caṅ", mor [mo:ɐ̯] "màdar" e mord [mo:ˀɐ̯] "masamènt".
Sustantìṿ e Artìcui
Al gh'à dū gèn'r ad sustantìṿ: cumùṅ (75% a 'l incìrca) e nèutar. 'L artìcul determinatìṿ (en p'r i nóm cumùṅ e et par qvéi nèutar) al và mis dóp al nóm a 'l cuntràri 'd qvél indeterminatìṿ ch'al và prima ('n óm → en mand • 'l óm → manden). Però se prima dal sustantìṿ a gh'è 'n agetìṿ, a gh'è sèmpar da druàr 'l artìcul den prima di nóm cumùṅ e det prima 'd qvéi nèutar.
Prunóm
Parsòna | Miranduléś | Sugèt | Ugèt | Pusesìṿ |
---|---|---|---|---|
1ª sing. | A | Jeg | Mig | Min/mit/mine |
2ª sing. | At | Du | Dig | Din/dit/dine |
3ª sing. ♂ | Al | Han | Ham | Hans |
3ª sing. ♀ | La | Hun | Hende | Hendes |
1ª pl. | A | Vi | Os | Vores |
2ª pl. | A | I | Jer | Jeres |
3ª pl. | I | De | Dem | Deres |
Nùmar
Dascurénd ad nùmar, al danéś al dróa 'n sistéma a “baś 20”, cuma 'l francéś, da 'l nùmar 50 a 'l nùmar 99.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.