πρώτη εθνική κατηγορία του πρωταθλήματος πετοσφαίρισης ανδρών στην Ελλάδα From Wikipedia, the free encyclopedia
H Α1 Εθνική Κατηγορία πετοσφαίρισης ανδρών ή Volley League είναι η σημαντικότερη διοργάνωση πετοσφαίρισης ανδρών στην Ελλάδα και διεξάγεται από την Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών (Ε.Σ.Α.Π.) υπό την εποπτεία της Ελληνικής Ομοσπονδίας Πετοσφαίρισης (Ε.Ο.ΠΕ.).[1][2][3] Ο Ολυμπιακός Πειραιώς είναι ο πολυνίκης του θεσμού με 32 κατακτήσεις, κατέχει το ρεκόρ συνεχόμενων κατακτήσεων με 8, ενώ είναι και ο τρέχων κάτοχος του τίτλου.
Τρέχουσα διοργάνωση:![]() | |
![]() | |
Άθλημα | Πετοσφαίριση |
---|---|
Ίδρυση | 1928 |
Αριθμός ομάδων | 8 |
Χώρα | ![]() |
Ήπειρος | ![]() |
Τελευταίος κάτοχος | ![]() (32ος τίτλος) |
Περισ. κατακτήσεις | ![]() (32 τίτλοι) |
Τηλεοπτική κάλυψη | ΕΡΤ |
Επίπεδο | 1 |
Υποβιβασμός | Πρε Λιγκ |
Εγχώρια κύπελλα | Κύπελλο Ελλάδας Λιγκ Καπ Σούπερ Καπ |
Διεθνή κύπελλα | Τσάμπιονς Λίγκ CEV Καπ Τσάλεντζ Καπ |
Επίσημη ιστοσελίδα | volleyleague.gr |
Στην Ελλάδα το βόλεϊ εισήχθη το 1922 από τον Πανιώνιο και τη ΧΑΝΘ.[4] Πρώτος διδάξας του αθλήματος στην Ελλάδα θεωρείται ο γυμναστής Λευκαδίτης του Π.Γ.Σ [2]. Στη συνέχεια, το βόλεϊ διαδόθηκε και σε άλλους συλλόγους με αποτέλεσμα να προκηρυχτούν τα πρώτα πρωταθλήματα 1924-1926 με πρωταθλητή τον Πανιώνιο το 1924, τον Π.Γ.Σ το 1925 και τα Διδασκαλία το 1926. Για πρώτη φορά διοργανώθηκε το 1928 ως Πανελλήνιο πρωτάθλημα στο περιθώριο των αγώνων στίβου[5]. Από το 1936 εως το 1940 γίνονται πανελλήνια πρωταθλήματα που διοργανώνει ο ΣΕΓΑΣ, ενώ από κει και μετά διοργανώνονται μόνο τοπικά πρωταθλήματα (Αθηνών, Πειραιώς, Κέντρου, Θεσσαλονίκης, Πανεπαρχιακά) ως το 1961, όπου ως πρώτος μεταπολεμικός πρωταθλητής Ελλάδας αναδείχθηκε ο Πανελλήνιος, καθώς συμμετείχαν για πρώτη φορά 7 ομάδες από όλη την Ελλάδα, 4 από το πρωτάθλημα κέντρου, ο πρωταθλητής Α.Ο. Παγκρατίου, ο Παναθηναϊκός, ο Πανελλήνιος και ο Μίλωνας, 2 από το πρωτάθλημα Θεσσαλονίκης, η ΧΑΝΘ και ο Ηρακλής και μία από την περιφέρεια ο Τάλως Χανίων, ενώ ήταν να συμμετάσχει και η Ε.Α. Πατρών, αλλά αποσύρθηκε.
Το 1965 ιδρύεται από τον ΣΕΓΑΣ [6] η Ελληνική Ομοσπονδία Αθλοπαιδιών (ΕΟΑΠ), και ακολουθεί μια στάσιμη περίοδο μέχρι το 1967. Το 1968 αρχίζει μια συστηματική προσπάθεια ανάπτυξης του βόλεϊ από την ΕΟΑΠ και τον τότε διορισμένο κυβερνητικό επίτροπο, σύνδεσμο με τη ΓΓΑ.[7][8][9][10]
Την αγωνιστική περίοδο 1968–69 δημιουργήθηκε η ανώτατη σε επίπεδο ανδρών Α΄ Εθνική κατηγορία,[11] η οποία από την περίοδο 1990–91 έως και την περίοδο 2009-10 ονομάστηκε Α1.
Την περίοδο 2006–07 συστάθηκε η Ένωση Σωματείων Αμειβόμενων Πετοσφαιριστών (Ε.Σ.Α.Π.), από τις ομάδες που είχαν δικαίωμα συμμετοχής στην Α1 Εθνική Κατηγορία πετοσφαίρισης, η οποία και ανέλαβε την ευθύνη της διοργάνωσης του πρωταθλήματος. Το πρωτάθλημα της Α1 Εθνικής Κατηγορίας μετονομάστηκε την περίοδο 2010–11 σε Volley League.[12][13][14]
Σύλλογος | Τίτλοι | Χρονιές |
---|---|---|
![]() |
1968, 1968-1969, 1973-1974, 1975-1976, 1977-1978, 1978-1979, 1979-1980, 1980-1981, 1982-1983, 1986-1987, 1987-1988, 1988-1989, 1989-1990, 1990-1991, 1991-1992, 1992-1993, 1993-1994, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2000-2001, 2002-2003, 2008-2009, 2009-2010, 2010-2011, 2012-2013, 2013-2014, 2017-2018, 2018-2019, 2020-2021, 2022-2023, 2023-2024 | |
![]() |
1963, 1965, 1966, 1967, 1969-1970, 1970-1971, 1971-1972, 1972-1973, 1974-1975, 1976-1977, 1981-1982, 1983-1984, 1984-1985, 1985-1986, 1994-1995, 1995-1996, 2003-2004, 2005-2006, 2019-2020, 2021-2022 | |
![]() |
1928, 1936, 1937, 1939, 1940, 1961 | |
![]() |
2001-2002, 2004-2005, 2006-2007, 2007-2008, 2011-2012 | |
![]() |
2014-2015, 2015-2016 , 2016-2017 | |
![]() |
1962, 1964 | |
1996-1997 | ||
![]() |
1938 |
Πόλη | Τίτλοι | Ομάδες |
---|---|---|
Πειραιάς | Ολυμπιακός | |
Αθήνα | Παναθηναϊκός, Πανελλήνιος, Μίλων | |
Θεσσαλονίκη | Ηρακλής, Π.Α.Ο.Κ., Άρης | |
Πάτρα | Ε.Α. Πατρών |
|
|
Σύλλογος | Τίτλοι |
---|---|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
|
|
Σύλλογος | Τίτλοι |
---|---|
![]() |
|
![]() |
*Σημειώσεις:
Υπογραμμισμένες είναι οι ομάδες που είχαν πλεονέκτημα έδρας στους τελικούς.
1 Τις περιόδους 1990-91, 1991-92 (μόνο στους τελικούς), 1992-93, 1995-96 και 1996-97 τα αποτελέσματα της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκαν στα πλέι οφ.
2 Την περίοδο 1993-94 δεν διεξήχθησαν πλέι οφ. Πρωταθλητής αναδείχθηκε ο πρώτος της κανονικής περιόδου.
3 Το βραβείο MVP καθιερώθηκε το 1999.
4 Η βαθμολογία της κανονικής περιόδου μεταφέρθηκε αυτούσια στα πλέι οφ που έγιναν σε όμιλο των 4 πρώτων ομάδων και όχι με νοκ άουτ.
5 Η βαθμολογία της κανονικής περιόδου των έξι πρώτων ομάδων μεταφέρθηκε στη Β' φάση διαιρεμένη δια του 2 και εκεί έγινε μίνι πρωτάθλημα 10 αγωνιστικών. Η πρώτη ομάδα της βαθμολογίας της Β΄φάσης στέφθηκε πρωταθλήτρια Ελλάδας.
Σύλλογος | Τίτλοι |
---|---|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
Σύλλογος | Παρ. | Πρωτ. | Φιν. |
---|---|---|---|
![]() |
|||
![]() |
|||
![]() |
|||
![]() |
|||
![]() |
|||
![]() |
|||
![]() |
|||
![]() |
*Σημείωση:
4 Τις περιόδους 1993-94, 2020-21, 2021-22 δεν διεξήχθησαν τελικοί πλει οφ. Έτσι πρωταθλητής αναδείχθηκε ο πρώτος της κανονικής περιόδου ή των επιμέρους αγωνιστικών και δεν προσμετρώνται οι παρουσίες των δύο ομάδων στους τελικούς.
Σύλλογος | Πρωτιές |
---|---|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
*Σημείωση:
5 Στις "Πρωτιές κανονικής περιόδου" προσμετράται και η 1η θέση του Ολυμπιακού την περίοδο 1993-94, παρότι την περίοδο εκείνη δεν έγιναν πλέι-οφ, ώστε το σύνολο να ταυτίζεται με τον συνολικό αριθμό πρωταθλημάτων.
Από την καθιέρωση της Α΄ Εθνικής την περίοδο 1968–69 έως και την περίοδο 2023–24, μόνον οι Ολυμπιακός Πειραιώς και Παναθηναϊκός έχουν μετάσχει ανελλιπώς στη διοργάνωση. Την αγωνιστική περίοδο 2012-13, ο Παναθηναϊκός τερμάτισε στην 11η θέση του πρωταθλήματος[20] και υποβιβάστηκε μαζί με τον Μίλωνα. Όμως ο Ηρακλής αποβλήθηκε από το πρωτάθλημα λόγω χρεών λίγο αργότερα κι έτσι ο Παναθηναϊκός παρέμεινε στην Α1 κατηγορία[21]. Ακολουθούν οι Θεσσαλονικείς, Ηρακλής και Άρης με τέσσερις και επτά απουσίες αντίστοιχα. Από την περιφέρεια πρώτος σε συμμετοχές είναι ο Εθνικός Αλεξανδρούπολης με 42. Συνολικά 62 σωματεία έχουν λάβει μέρος στη μεγάλη Εθνική Κατηγορία μέχρι και την περίοδο 2022-23, τα ακόλουθα:
Από τα 58 σωματεία που έχουν αγωνιστεί σε Α', Α1 Εθνική και Βόλεϊ Λιγκ από την περίοδο 1968−69 έως και την περίοδο 2018-19, τα περισσότερα προέρχονται από την Αττική (21) και ακολουθούν της Θεσσαλονίκης (13). Όλες οι γεωγραφικές περιφέρειες της χώρας έχουν έως τώρα εκπροσωπηθεί από τουλάχιστον ένα σωματείο, εκτός των νησιών του Ιονίου.
Περιφέρεια | Σύνολα | Σύλλογοι | |
---|---|---|---|
συλλ. | συμμ. | ||
Αττική | Ολυμπιακός Πειραιώς, Παναθηναϊκός, Πανελλήνιος, Ιωνικός, Νηρεύς Κολωνού, Μίλων, ΑΕΚ, ΑΟΠ Κηφισιάς, Ελληνικά Ναυπηγεία, ΑΟ Παγκρατίου, Κτησιφών Παιανίας, Εθνικός Πειραιώς, ΑΟ Παράδεισος Αμαρουσίου, ΑΕ Νίκαια, Φιλία Ηλιούπολης, Ιωνικός Νίκαιας, Εθνικός ΓΣ, Έσπερος Καλλιθέας, Άρης Νίκαιας, Πανερυθραϊκός, Κύζικος Νέας Περάμου | ||
Θεσσαλονίκη | Άρης, Ηρακλής, ΠΑΟΚ, Δημόκριτος, Έσπερος Βυζαντίου, Χ.Α.Ν.Θ., Απόλλων Καλαμαριάς, Βυζαντινός ΑΟ, Μακεδονικός, Τρίτων Θεσσαλονίκης, Επίκουρος Πολίχνης, ΜΕΝΤ, Α.Σ. Ελπίς Αμπελοκήπων Θεσ. | ||
Θράκη | Εθνικός Αλεξανδρούπολης, ΑΟ Ορεστιάδας, Μ.Γ.Σ. Α.Ε. Κομοτηνής, Άθλος Ορεστιάδας | ||
Πελοπόννησος | Ολυμπιάς Πατρών , Παμβοχαϊκός Βραχατίου, ΕΑ Πατρών, Ποσειδών Λουτρακίου, Μεσσηνιακός, Παναχαϊκή | ||
Στερεά Ελλάδα | Γ.Σ. Λαμίας, Ηρακλής Χαλκίδας | ||
Μακεδονία | Αριστοτέλης Σκύδρας, Εδεσσαϊκός, Ζαφειράκης Νάουσας, Νίκη Αιγινίου, Εθνικός Κοζάνης, Ήφαιστος Δράμας | ||
Νησιά Αιγαίου | Φοίνικας Σύρου | ||
Κρήτη | ΟΠΕ Ρεθύμνου, Κύδων Χανίων, ΟΦΗ | ||
Θεσσαλία | Λάρισα | ||
Ήπειρος | ΑΓΣ Ιωαννίνων | ||
Κύπρος | Ανόρθωσις Αμμοχώστου |
|
|
Τα πλέι οφ καθιερώθηκαν την περίοδο 1990–91, εναρκτήρια της Α1 Εθνικής.[22]
1 ο 5ος τελικός της περιόδου 2011–12 αρχικά αναβλήθηκε εξαιτίας της παρουσίας στο γήπεδο υπεράριθμων οπαδών του Ηρακλή. Ορίστηκε να διεξαχθεί 20 ημέρες αργότερα, ο Φοίνικας όμως αρνήθηκε να προσέλθει και η αναμέτρηση κατακυρώθηκε με 3-0 σετ υπέρ των Θεσσαλονικέων.
Περί- οδος |
Πλεονέκτημα έδρας |
Νίκες | Μειονέκτημα έδρας |
Αγώνες | Προπονητής πρωταθλητή | ||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1ος | 2ος | 3ος | 4ος | 5ος | |||||
1990–91 | Παναθηναϊκός | 3–0 | 3–0 | 3–1 | — | — | ![]() | ||
1991–92 | 4–0 | Παναθηναϊκός | 3–1 | 3–0 | 3–0 | 3–0 | — | ![]() | |
1992–93 | 4–0 | ΑΟ Ορεστιάδας | 3–0 | 3–0 | 3–1 | 3–1 | — | ![]() | |
1993–94 | Δεν πραγματοποιήθηκαν πλέι οφ. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ολυμπιακός. | ![]() | |||||||
1994–95 | 2–0 | Ολυμπιακός | 3–0 | 3–0 | — | ![]() | |||
1995–96 | 3–2 | Άρης Θεσσαλονίκης | 3–0 | 2–3 | 3–0 | 1–3 | 3–0 | ![]() | |
1996–97 | 3–2 | ΑΟ Ορεστιάδας | 3–0 | 0–3 | 3–1 | 0–3 | 3–0 | ![]() | |
1997–98 | ΑΟ Ορεστιάδας | 2–3 | 3–0 | 1–3 | 3–2 | 0–3 | 1–3 | ![]() | |
1998–99 | 3–0 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης | 3–0 | 3–0 | 3–0 | — | — | ![]() | |
1999–00 | 3–1 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης | 3–0 | 3–2 | 1–3 | 3–2 | — | ![]() | |
2000–01 | 3–0 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης | 3–0 | 3–1 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2001–02 | Ολυμπιακός | 2–3 | 3–1 | 0–3 | 3–2 | 2–3 | 2–3 | ![]() | |
2002–03 | 3–0 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης | 3–2 | 3–1 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2003–04 | Ολυμπιακός | 1–3 | 2–3 | 2–3 | 3–1 | 0–3 | — | ![]() | |
2004–05 | 3–0 | Ολυμπιακός | 3–2 | 3–2 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2005–06 | 3–1 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης | 3–1 | 1–3 | 3–0 | 3–2 | — | ![]() | |
2006–07 | Παναθηναϊκός | 1–3 | 3–2 | 0–3 | 0–3 | 2–3 | — | ![]() | |
2007–08 | Παναθηναϊκός | 0–3 | 2–3 | 0–3 | 1–3 | — | — | ![]() | |
2008–09 | Παναθηναϊκός | 1–3 | 0–3 | 0–3 | 3–2 | 0–3 | — | ![]() | |
2009–10 | Παναθηναϊκός | 1–3 | 3–2 | 0–3 | 2–3 | 1–3 | — | ![]() | |
2010–11 | Ηρακλής Θεσσαλονίκης | 0–3 | 2–3 | 0–3 | 0–3 | — | — | ![]() | |
2011–12 | 3–2 | Φοίνικας Σύρου | 3–1 | 3–0 | 2–3 | 0–3 | 3–0 1 | ![]() | |
2012–13 | 3–1 | Παμβοχαϊκός Βραχατίου | 0–3 | 3–0 | 3–0 | 3–0 | — | ![]() | |
2013–14 | 3–0 | Εθνικός Αλεξ/πολης | 3–2 | 3–2 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2014–15 | 3–0 | Ολυμπιακός | 3–1 | 3–2 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2015–16 | Φοίνικας Σύρου | 1–3 | 0–3 | 1–3 | 3–1 | 2–3 | – | ![]() | |
2016–17 | Ολυμπιακός | 2–3 | 3–0 | 0–3 | 2–3 | 3–0 | 1–3 | ![]() | |
2017–18 | 3–0 | Π.Α.Ο.Κ. | 3–2 | 3–0 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2018–19 | 3–0 | Π.Α.Ο.Κ. | 3–0 | 3–1 | 3–0 | — | — | ![]() | |
2019–20 | Ολυμπιακός | 0–2 | 0–3 | 1–3 | — | — | — | ![]() | |
2020–21 | Τα πλέι οφ διεξήχθησαν σε όμιλο με βαθμολογία. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Ολυμπιακός. | ![]() | |||||||
2021–22 | Η τελική φάση έγινε σε μίνι-πρωτάθλημα 10 αγωνιστικών. Πρωταθλητής αναδείχτηκε ο Παναθηναϊκός. | ![]() | |||||||
2022–23 | 3–1 | Π.Α.Ο.Κ. | 3–1 | 2–3 | 3–2 | 3–0 | — | ![]() | |
2023–24 | Παναθηναϊκός | 1–3 | 0–3 | 0–3 | 3–2 | 2–3 | — | ![]() |
Οι πολυτιμότεροι παίκτες του Πρωταθλήματος ανά έτος, από το 1999, έχουν υπάρξει οι εξής:[23]
ΕΤΟΣ | ΠΟΛΥΤΙΜΟΤΕΡΟΣ ΠΑΙΚΤΗΣ - MVP | ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΡΙΑ ΟΜΑΔΑ |
1999 | Μάριος Γκιούρδας (ακραίος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2000 | Γιώργος Ντράγκοβιτς (διαγώνιος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2001 | Αντρέι Κράβαρικ (διαγώνιος) | Ηρακλής Γ.Σ. |
2002 | Θόδωρος Μπάεφ (ακραίος) | Ηρακλής Γ.Σ. |
2003 | Μάριος Γκιούρδας (ακραίος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2004 | Πλάμεν Κονσταντίνοφ (Boυλγαρία) (ακραίος)
& Ερνάντο Γκόμεζ (Βενεζουέλα) (διαγώνιος) |
Παναθηναϊκός |
2005 | Λόι Μπολ (ΗΠΑ) (πασαδόρος) | Ηρακλής Γ.Σ. |
2006 | Ερνάντο Γκόμεζ (Βενεζουέλα) (διαγώνιος) | Παναθηναϊκός |
2007 | Φρανκ Ντεπεστέλ (Βέλγιο) (πασαδόρος) | Ηρακλής Γ.Σ. |
2008 | Μάρκους Νίλσον (Σουηδία) (διαγώνιος) | Ηρακλής Γ.Σ. |
2009 | Μίταρ Τζούριτς (διαγώνιος - κεντρικός) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2010 | Ιβάν Μίλκοβιτς (Σερβία) (διαγώνιος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2011 | Ρολάντο Ντεσπέιν (Κούβα) (ακραίος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2012 | Αντρέι Κράβαρικ (διαγώνιος - κεντρικός) | Ηρακλής Γ.Σ. |
2013 | Μπόγιαν Γιορντάνοφ (Βουλγαρία) (διαγώνιος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2014 | Κώστας Χριστοφιδέλης (ακραίος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2015 | Ερνάντο Γκόμεζ (Βενεζουέλα) (διαγώνιος) | Π.Α.Ο.Κ. |
2016 | Ρολάντο Αμπρέου Σεπέδα (Κούβα) (διαγώνιος) | Π.Α.Ο.Κ. |
2017 | Αλεξάντερ Σαφράνοβιτς (Ισραήλ) (ακραίος) | Π.Α.Ο.Κ. |
2018 | Τοντόρ Αλεξίεφ (Βουλγαρία) (ακραίος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2019 | Γερούν Ραουβέρντινκ (Ολλανδία) (ακραίος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2020 | Αλέξανδρος Ράπτης (ακραίος - διαγώνιος) | Παναθηναϊκός Α.Ο. |
2021 | Κώστας Στιβαχτής (πασαδόρος) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2022 | Αξέλ Γιάκομπσεν (Δανία) (πασαδόρος) | Παναθηναϊκός Α.Ο. |
2023 | Άλεν Παγένκ (Σλοβενία) (κεντρικός) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
2024 | Δημήτρης Τζούριτς (κεντρικός) | Ολυμπιακός Σ.Φ.Π. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.