From Wikipedia, the free encyclopedia
Το δολάριο είναι το νόμισμα της Κοινοπολιτείας της Αυστραλίας, που συμπεριλαμβάνει τη Νήσο των Χριστουγέννων, τις Νήσους Κόκος (Κίλινγκ) και τη Νήσο Νόρφολκ. Το εν λόγω νόμισμα χρησιμοποιείται στα κράτη του Ειρηνικού Κιριμπάτι, Ναούρου και Τουβαλού. Ο κωδικός ISO 4217 είναι AUD και συχνά βραχυγραφείται με το σύμβολο $ και εναλλακτικά με τα A$ ή AU$, ώστε να ξεχωρίζει από άλλα νομίσματα που λέγονται δολάριο. Υποδιαιρείται σε 100 σεντς (Αγγλικά cents, ενικός cent).
Σήμερα είναι το πέμπτο σε συναλλαγές νόμισμα στις διεθνείς χρηματαγορές, μετά το δολάριο ΗΠΑ, το ευρώ, το γιεν και τη στερλίνα.[1] Το αυστραλιανό δολάριο είναι δημοφιλές στους ξένους επενδυτές εξαιτίας των υψηλών τιμών στα διεθνή χρηματιστήρια, τη σχετική έλλειψη του κρατικού παρεμβατισμού, καθώς επίσης και τη σχετική σταθερότητα στην οικονομία και στην κυβέρνηση.
Το δολάριο κυκλοφόρησε στις 14 Φεβρουαρίου του 1966, και αντικατέστησε την αυστραλιανή λίρα, ενώ εισήγαγε και το δεκαδικό σύστημα.
Το 1965 ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Μένζις ήθελε να ονομάσει το νόμισμα «βασιλικό» ("the royal") και προτάθηκαν άλλα ονόματα όπως "the austral", "the oz", "the boomer", "the roo", "the kanga", "the emu", "the digger", "the kwid" και στα αστεία, "the ming" (το παρατσούκλι του Μένζις). Εξαιτίας της επιρροής του Μένζις επικράτησε η ονομασία βασιλικό, ωστόσο σύντομα εγκαταλείφθηκε και υπερίσχυσε η σημερινή ονομασία (δολάριο).
Στις 14 Φεβρουαρίου του 1966 το δολάριο κυκλοφόρησε σε ισοτιμία των 2 δολαρίων προς 1 λίρα. Κατά την εισαγωγή του η ισοτιμία του «κλειδώθηκε» σε ισοτιμία των 2,5 δολαρίων προς 1 λίρα. Το 1967 για πρώτη φορά εγκατέλειψε την περιοχή της στερλίνας. Όταν υποτιμήθηκε η στερλίνα το 1967 έναντι του αμερικανικού δολαρίου, δεν ακολούθησε και το αυστραλιανό δολάριο. Η ισοτιμία του παρέμεινε «κλειδωμένη» επί του αμερικανικού δολαρίου (1 δολάριο Αυστραλίας = 1,12 δολάρια ΗΠΑ).
Το 1966 κυκλοφόρησαν κέρματα σε αξίες των 1, 2, 5, 10, 20 και 50 σεντς. Κέρματα του 1 δολαρίου εισήχθησαν το 1984 και ακολουθήθηκαν από εκείνα των 2 δολαρίων το 1988. Τα κέρματα του 1 και των 2 σεντ σταμάτησαν να κυκλοφορούν το 1991 και αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία.[2] Όλα τα κέρματα απεικονίζουν στην εμπρόσθια όψη το πορτρέτο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β΄ και υπεύθυνο για την κατασκευή τους είναι το Βασιλικό Νομισματοκοπείο της Αυστραλίας.
Η Αυστραλία επίσης έχει θέσει σε κυκλοφορία αναμνηστικά κέρματα των 50 σεντς. Το πρώτο τέτοιο αναμνηστικό κέρμα κυκλοφόρησε το 1970 για το εξερευνητικό ταξίδι του Τζέιμς Κουκ στις ανατολικές ακτές της ηπείρου και ακολούθησαν κι αλλά όπως το κέρμα του 1981 για το γάμο του Πρίγκιπα Καρόλου με την Νταϊάνα.
Τα σύγχρονα αυστραλιανά κέρματα των 5, 10 και 20 σεντς είναι ίδια σε μέγεθος με τα πρώην αυστραλιανά.
Τα πρώτα τραπεζογραμμάτια κυκλοφόρησαν το 1966. Τα χαρτονομίσματα των 1, 2, 10 και 20 δολαρίων ήταν ανάλογα σε αξία με τις λίρες που αντικατέστησαν. Το 1967 εκδόθηκε χαρτονόμισμα των 5 δολαρίων. Το 1984 το χαρτονόμισμα του 1 δολαρίου αντικαταστάθηκε από ένα κέρμα και αυτό των 2 δολαρίων ακολούθησε την ίδια διαδικασία το 1988. Το 1973 κυκλοφόρησε τραπεζογραμμάτιο των 50 δολαρίων και το 1984 αυτό των 100 δολαρίων, ως αποτέλεσμα των πληθωριστικών πιέσεων.
Η υψηλότερη αξία του αυστραλιανού δολαρίου από τότε που πρωτοκυκλοφόρησε ήταν 96,68 σεντς των ΗΠΑ στις 14 Μαρτίου 1984.[3] Το 2001 η αξία του αυστραλιανού δολαρίου έπεσε κάτω από τα 50 αμερικανικά σεντς για πρώτη φορά, αγγίζοντας τα 47,75 σεντς τον Απρίλιο του 2001[4]. Την πρώτη μέρα του Νοεμβρίου του 2007 το αυστραλιανό δολάριο πέτυχε ρεκόρ 23 ετών και είχε την υψηλότερη αξία έναντι του αμερικανικού δολαρίου, της τάξης των 93,43 σεντς των ΗΠΑ.[5]