teyrn Lloegr, yr Alban ac Iwerddon o 1625 hyd 1649 From Wikipedia, the free encyclopedia
Charles Stuart, Brenin Siarl I (19 Tachwedd 1600 - 30 Ionawr 1649) oedd Tywysog Cymru o 1616 hyd 1625, ac wedyn brenin Lloegr, yr Alban ac Iwerddon o 27 Mawrth 1625 tan ei ddienyddiad yn sgil Rhyfel Cartref Lloegr. Roedd ei deyrnasiad yn gyfnod o frwydro am rym rhwng y brenin a'r senedd. Yn bleidiwr brwd dros hawl ddwyfol brenhinoedd, gweithredai Siarl i gryfháu ei rymoedd ei hun, gan reoli heb y Senedd am gyfnod helaeth o'i deyrnasiad.
Siarl I, brenin Lloegr a'r Alban | |
---|---|
![]() | |
Ganwyd | 19 Tachwedd 1600 (yn y Calendr Iwliaidd) ![]() Palas Dunfermline, Dunfermline ![]() |
Bu farw | 30 Ionawr 1649 (yn y Calendr Iwliaidd) ![]() Llundain ![]() |
Swydd | teyrn Lloegr, teyrn yr Alban, Dug Iorc, teyrn Iwerddon ![]() |
Dydd gŵyl | 30 Ionawr ![]() |
Tad | Iago VI yr Alban a I Lloegr ![]() |
Mam | Ann o Ddenmarc ![]() |
Priod | Henrietta Maria ![]() |
Plant | Siarl II, Mary Henrietta, Iago II & VII, y Dywysoges Elizabeth o Loegr, Y Dywysoges Anne o Loegr, Henry Stuart, Dug Caerloyw, Henrietta o Loegr, Charles James Stuart, Catherine Stuart ![]() |
Llinach | y Stiwartiaid ![]() |
llofnod | |
![]() |
Yn ail fab i'r Brenin Iago VI o'r Alban a'i wraig Anne o Ddenmarc, cafodd Siarl ei eni ym Mhalas Dunfermline yn yr Alban ar 19 Tachwedd 1600. Ar farwolaeth Elizabeth I o Loegr yn mis Mawrth 1603, dyrchafwyd ei dad i orsedd Lloegr. Roedd Siarl yn blentyn eiddil, ac, ar y dechrau, fe'i gadawyd yn yr Alban yng ngofal nyrsys rhag ofn i'w iechyd waethygu ar y daith hir i Lundain.
Esgynodd Siarl i orsedd Lloegr a'r Alban ar farwolaeth ei dad ar 27 Mawrth 1625. Ar 13 Mehefin o'r un flwyddyn, priododd Henrietta Maria, yn absenoldeb y ddau gymar. Roedd ei senedd gyntaf, oedd wedi agor ym mis Mai, yn erbyn y briodas o'r cyntaf am mai pabyddes oedd hi, ac ofnid y byddai Siarl yn lleddfu mesurau yn erbyn pabyddion a thanseilio Protestaniaeth fel crefyddol swyddogol y deyrnas.
Roedd Siarl yn brwydo â'r Senedd yn ystod rhan helaeth o'i deyrnasiad.
Cyhuddiwyd Siarl o uchel frad ac uchel droseddau eraill ar 2 Ionawr 1649. Gwrthododd Siarl bledio gan fynnu nad oedd gan lys mo'r hawl i ddwyn achos yn erbyn brenin. Fe'i cafwyd yn euog, a llofnodwyd warant marwolaeth gan 59 o'r comisiynwyr, gan gynnwys John Jones, Maesygarnedd ar 29 Ionawr 1649. Fe'i dienyddiwyd y diwrnod wedyn ar lain o dir o flaen y Banqueting House yn Llundain.
Rhagflaenydd: Iago VI/I |
Brenin yr Alban 27 Mawrth 1625 – 30 Ionawr 1649 |
Olynydd: Siarl II (gan 1660) |
Rhagflaenydd: Iago VI/I |
Brenin Loegr 27 Mawrth 1625 – 30 Ionawr 1649 |
Olynydd: Siarl II (gan 1660) |
Rhagflaenydd: Harri Stuart |
Tywysog Cymru 1616 – 1625 |
Olynydd: Siôr |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.