From Wikipedia, the free encyclopedia
Kòrejańskô Lëdowò-Demokratnô Repùblika (kòr. 조선민주주의인민공화국, hanja 朝鮮民主主義人民共和國, MCR. Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk, Nordowô Kòreja, skrodz. KLDR)) je pòrénkòwòazjatëcczim państwã, chtërne pòwsta w nordowim dzélu Kòrejańsczégò Półòstrowa pò II swiatowi wòjnie na òbéńdach zajëmniãtich przez Czerwioną Armijã. Òficjalno je to kòmùnisticznô jednopartijna systema, chtërnej prowôdnikã je Kim Jong-Il. Totalitarną wëszëznã sprôwiô òpiartô na deji juche Partëja Ròbòtë Kòreji. Greńczy z Ruską na nordowim pòrénkù, Chinama na nordze, Pôłniową Kòreją na pôłnim. W Chinach a téż w sami Nordowi Kòreji, krôj zwóny je Pukchosŏn ("Nordowi Chosŏn"; 북조선; 北朝鮮). Bukhan ("Nordowi Han"; 북한; 北韓) to òglowé miono westrzód mieszkańców Pôłniowi Kòreji na krôj sąsadów.
![]() |
![]() |
ò fanie | ò céchù |
Mòtto: fëlëje òficjalné rzëczenié (''Nieòficjalnô: Mòże bëc gwësnym dobëcô, eżlë mô sã wiarã w lëdzy ë spùscë so na nich) | |
![]() | |
Òficjalny jãzëk | kòrejańsczi |
Stolëca | P'yŏngyang |
Fòrma państwa | totalitarizm |
Przédnik kraju | Przédnik Nôrodny Kòmisëji Òbrony Kim Jong-un |
Wiéchrzëzna - całownô - westrzódlądowe wòdë |
97. na swiece 120 540 km² 0,1% |
Lëdztwò - całkowita (2005) - gãscëzna lëdzy |
47. na swiece 22 912 177 182,25 sztatur/km² |
Dëtkòwô jednota | nordowòkòrejańsczi won (KPW) |
Czasowô cona | UTC +8:30 |
Himn | Aegukka |
Kòd ISO 3166 | KP |
Jinternet | felënk (zarezerwowóné je .kp) |
Telefónowi kòd | +850 |
![]() | |
Pò japòńsczi òkùpacëji Kòreji, chtërna skùńczëła sã razã z przegraną Japòńsczi w II swiatowi wòjnie w 1945, Kòreja òsta pòdzélonô na dwa partë zdłużą 38 równoleżnika. Sowiecczi Związk kòntrolowôł nordowi dzél a USA pôłniowi. Kòrejanë z zelgã pòwitôle wëzwòlenié òd Japònów, leno nie chcele zgòdzëc sã na wprowôdzanié cëzëch praw na òbéńdã półòstrowa. Rusczé ë Amerikane nie chcele zôs zgòdzëc sã na wespólne sprôwianié Kòreją. Dotëgòwało to do ùsôdzeniô w 1948 rokù apartnëch rządów w nordowim ë pôłniowim parce, jaczé zarôzkù ògłoszëłë sã jedinyma legalnëma rządama całowny Kòreji.
Narôstającé napiãcé ë greńcowi biôtczi midze òba krôjama doprowôdzëłë do domôcy kòrejańsczi wòjnë. 25 czerwińca 1950 rokù (Nordowô) Kòrejańskô Lëdowô Armija narëszëła 38 równoleżnik abë sparłãczëc òba państwa w jedną pòliticzną systemã pòd swòjim przédnictwã. Wòjna dérała do 27 lëpińca 1953 rokù, czedë òddzélë Zrzëszonéch Nôrodów, Kòrejańsczi Lëdowi Armiji ë Armijô Chińsczëch Dobrowòlników pòdpisale przedspòkój (zgòdã na spòkój) ë ùsôdzëlë Zdemilitarizowóną Conã midze Nordową a Pôłniową Kòreją.
Nordowô Kòreja pòdzélonô je na dzewiãc prowincjów, trzë specjalnë òbéńdë ë dwa gardë sprôwióny bez rząd (chikhalsi, 직할시, 直轄市).
Miono | Hangeul | Hanja |
---|---|---|
Prowincëje | ||
Chagang-do | 자강도 | 慈江道 |
Nordowi Hamgyŏng | 함경북도 | 咸鏡北道 |
Pôłniowi Hamgyŏng | 함경남도 | 咸鏡南道 |
Nordowi Hwanghae | 황해북도 | 黃海北道 |
Pôłniowi Hwanghae | 황해남도 | 黃海南道 |
Kangwŏn-do | 강원도 | 江原道 |
Nordowi P'yŏngan | 평안북도 | 平安北道 |
Pôłniowi P'yŏngan | 평안남도 | 平安南道 |
Ryanggang-do * | 량강도 | 兩江道 |
Òbéńdë | ||
Kaesŏng Kong-ŏp Chigu | 개성공업지구 | 開城工業地區 |
Kŭmgangsan Kwangwang Chigu | 금강산관광지구 | 金剛山觀光地區 |
Sinŭiju T'ŭkpyŏl Haengjŏnggu | 신의주특별행정구 | 新義州特別行政區 |
Gardë sprôwióny direkt bez rząd | ||
P'yŏngyang | 평양직할시 | 平壤直轄市 |
Rasŏn | 라선(라진-선봉)직할시 | 羅先(羅津-先鋒)直轄市 |
* Czasã pisóné "Yanggang".
Państwa w Azëji | |
---|---|
Afganistón | Armenijô | Azerbejdżan | Bahrajn | Bangladesz | Bhutan | Myanmar (dôwni Birma) | Brunejô | Chinë | Cyper | Filipinë | Grëzóńskô | Indie | Iran | Irak | Japòńskô | Jemen | Jindonezjô | Jordaniô | Kambòdżô | Katar | Kazachstan | Kirgistan | Półniowò Kòreja | Nordowô Kòreja | Kùwejt | Laòs | Liban | Malediwë | Malezjô | Mòngolskô | Nepal | Òman | Pakistan | Ruskô | Saudëjskô Arabijô | Singapùr | Sri Lanka | Syrëjô | Tadżikistan | Tajlandiô | Tajwan | Pòrënkòwi Timor | Tëreckô | Turkmenistan | Ùzbekistan | Wietnam | Zjednóné Arabsczie Emiratë | |
Zanôléżné teritoria: Palestinskô | Makaù | Tibet | |
Nëuznoné teritoria: Kurdistón | Nordowy Cyper | |
Teritoria państwów butén Azëji: Austr: Òstrów Gòdów ë Kòkòsowe Òstrowë | Egipt: Synaj | Greckô: òstrowë Sporadë, Chijos ë Lesbos |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.