From Wikipedia, the free encyclopedia
کار (تێرمۆداینامیک) (بە ئینگلیزی Work thermodynamic):بریتیە لە جێبەجی کردن بە گواستنەوەی وزە لە سیستمێک بۆ دەوروبەرەکەی خۆی ، بە میکانزمێک کە سیستمەکە خۆویستانە و بێ کارتێکردنی دەرەکی ھێزەکان لە دەوروبەرەکەی بەکار دەھێنێت، ئەو ھێزانە و کاریگەری دەرەکیان ،دەتوانرێ ھەژمار بکرێن.
لە دەورو بەرەکەی دەتوانرێت بەھۆی ھەبوونی پێک بەست ئەو ھێزانە لەتوانایان قورسایی ھەلبگرن ھەر بەو میکانزمە دەکرێ لە دەوروبەرە و ، وزە بنێردرێ بۆ سیستمەکە بە بە کار ھێنانی یاساکانی فزیا و کیمیا، ئەم گواستنەوەی وزەیە بە ئیشێکی نەرێنی ھەژمار دەکرێ لە سیستمەکە لەسەر دەوروبەرەکەی. ھێزە ھەژمارکراوەکان و کاریگەریە دەرەکیەکان لەوانەیە ئەلکترۆ موگناتیسی بن یان کێشکردن بن یان پەستان و قەبارە یان تەنۆلکەی میکانیکی بن ڤۆ ئیشی ثێرمۆ داینەمیک ، ئەو برە دەرەکیانە بە تەواوی رێکن لەگەل گۆرانە ناوەکیەکانی سیستمەکە ،کە ھەمیشە دەکەوێتە سەر جووتەکان بۆ نموونە پەستان و قەبارە چری ھەلکشانی موگناتیسی و موگناتیساندنن..
روودەدات کاتێک قەبارەی سیستەم دەگۆرێ ئیشێ.
PV دەپێورێ بە یەکەی لیتر -ئەتمۆسفیر.
کاتێک ,
1L , atm = 101.325 جول
ھەر چۆنێک بێت L .atm یەکەیەکی ستاندارد نیە لە سیستەمی (SI)
پاسکال (pa) پەستانی پێ دەپێورێت و قەبارە بە m3 و pv بە جول کاتێک :-
1جول = 1pa . m3
ئیشی (PV) زۆرگرنگە لەثێرمۆ داینەمیکی کیمیای بۆ پرۆسەیەک لە سیستەمێکی داخراو .
روودانی لەسەرخۆ و ھێواش بۆ کاریگەری پەستان لەسەر دیواری سیستەمەکە کە دەجولێ و گواستنەوەی ھێزەکە بۆ دەوروبەر ، پێناسە کراوە quasi - static. ئیش بەم ھاوکێشەیە دەپێورێت:-
Sw = Pd V
کاتێک
ئەو ئیشەیە کە ئەنجام دراوە لەلایەن سیستمێک ،گواستنەوەی وزە بۆ دەوروبەرەکە یsw
ئاماژەیە بۆ پەستانی ناوەوەی سیستەم ، کە دەبێتە ھۆی دەرچوونی ھێز لە دیوارە جولاوەکەوە (داینەمیکی) بۆ دەورووبەرەکەی ، p جێگرەوە، نیشانەی دەستی راست ، نیشانەیێکی ئەرێنیە.
W = vi..vf ∫ 𝒑𝒅 𝒗
کاتێک :- w ئیشی بەرێکراوە لە لایەن سیستمەکە بۆ ھەموو پرۆسە پێچەوانەکە .
یەکەم یاسای ثێرمۆ داینەمیک دەکرێ دەرببرێ :-
dU = Sq - Pd V
کاتێک Wئیشە کە جێ بەجێ کراوە لە لایەن سیستمەکە و Sw = -Pd V
کاتێک
نەگۆراوە
Du =SQ - PdV
بری ئیشی سودمەنند کەدەردەچی لە سیستەمی ثێرمۆ داینەمیک بەیاسای ثێرمۆ داینەمیک ،لە ژێر زۆر حالەتی کرداری کە دەکرێ پێشکەشبکرێ بە بەردەستبوونی ثێرمۆ داینەمیک یان ئێکسێرگی (exergy)، ئیش . دوو کەیسی گرنگ کە :
لەسیستەمی ثێرمۆ داینەمیک کە گەرمی وقەبارە جێگیرن ،پێوانەی ئیشی سوودبەخش بە جێ دەھێنریت لە ھاوکێشەی وزەی سەربەخۆ (free energy ) Helmholtz ، وە لەو سیستمانەی کە پلەی گەرمی و پەستانی جێگیرن ،پێوانەی کاری سوودبەخشی بە جێ ھێنراو .بە وزەی سەربەخۆ Gibbs free energy
گەر بێت و ئێمە لوولەکێکمان ھەبێت کە لاناویدا پیستۆنێک ھاتوو چون بکات وەکوو ئەوەی لە وێنەکەدا دیارە، ئەوا دەتوانین بە گۆران لە تەوەرەی y حساب بکەین، بەپێی یاسای پەستان
لێرەدا ڕووبەر بریتیە لە ڕووبەی رووی پیستۆنەکە، گەر ئەم یاسایە لە f ی یاسای کار دابنێینەوە ئەوا،
لەمەوە ئەتوانین تێبینی ئەوە بکەین کە
کەواتا یاسای کار لە تێرمۆداینامیک دەکاتە:-
یان بە سوود وەرگرتن لە یاسای گازی نموونەیی
بە دانانەوە لە ھاوکێشەی سەرەوە:-
ئەگەر بێت و کردارەکەمان ئایزۆسێرمەڵ بێت ئەوا ھەریەکە ناگۆرێن
کەواتا دەمێنێتەوە
کە ئەمی دواییشیان دەکاتە:-
ھەڵەی لوا لە package.lua لە ڕیزی 80:module 'Module:Pagetype/setindex' not found.
![]() | ئەم فیزیک وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.