From Wikipedia, the free encyclopedia
کاربۆن مۆنۆکسید (بە ئینگلیزی: Carbon monoxide، فورمووڵی کیمیایی: CO، سی ئۆ) گازێکی بێ ڕەنگ، بێ بۆن، بێ تام و گڕکێش و زۆر ژەھراویە[1] کە چڕییەکەی ھەندێک کەمتر لە ھەوایە. کاربۆن مۆنۆکسید لە یەک گەردیلەی کاربۆن و یەک ئۆکسجین پێکدێت. ئەوە سادەترین گەردەیە لە خێزانی ئۆکسۆکاربۆن. لە کۆمپلێسە کیمیایییەکانی کاربۆن مۆنۆکسید، لیگاند بە شێوەی کاربۆنیل دەخوێنرێتەوە. ئەوە گەردەیەکی کلیلی لە زۆرێک لە ڕەوتەکانی کیمیای پیشەسازییە.[2]
گەرمای سووتان باوترین سەرچاوەی کاربۆن مۆنۆکسیدە، بەو حاڵە سەرچاوەی ژینناسیی شوێنەواری و زیندەوەری زۆرێک بوونیان ھەیە کە قەبارەیەکی بەرچاو کاربۆن مۆنۆکسید ساز و بڵاو دەکەنەوە. کاربۆن مۆنۆکسید لە سازکردنی زۆرێک لە ئاوێتەکان وەکوو دەرمانەکان، گوڵاوەکان و سووتەمەنییەکان گرنگە. ئەوە لەلایەن زۆرێک لە بوونەوەرەکان وەکوو مرۆڤ ساز دەکرێت.[3] بە بڵاوبوونەوە لە تەوشکدا، کاربۆن مۆنۆکسید دەتوانێت ڕۆڵی لە گۆڕینی کەش و ھەوادا ھەبێت.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.