پۆلی ویکیمیدیا From Wikipedia, the free encyclopedia
مایکرۆسۆفت ویندۆز (بە ئینگلیزی: Microsoft Windows)سیستەمێکی بەگەڕخستنی ناخۆڕاییە لەلایەن کۆمپانیای مایکرۆسۆفتەوە پەرەی پێدەدرێت.
![]() | لەوانەیە ڕێژەی بەکارھێنانی بەستەرە دەرەکییەکان لەم وتارەدا دژی سیاسەت و ڕێساکان بێت. (ئایاری ٢٠١٩) |
![]() | ئەم وتارە لەوانەیە پێویستی بە خاوێنکردن ھەبێت تا بگات بە شێوازی ستانداردی نووسین. |
مایکرۆسۆفت ویندۆز | |
---|---|
لقی | سیستەمی بەکارخەری، سەکۆی پێژمێری |
دامەزران | ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٥ |
کورتەناو | Windows |
ناونراوە لەدوای | window |
لە پێش | ئێم ئێس-دۆس |
ڕێکەوتی بڵاوکردنەوە | ٢٠ی تشرینی دووەمی ١٩٨٥ |
ئیلھام | یوونیکس |
پەرەپێدەر | مایکرۆسۆفت |
Package management system | Windows Installer، فرۆشگای مایکرۆسۆفت، Windows Package Manager |
زمانی بەرنامەسازی | C، سی++، assembly language |
وەشانی نەرمامێر | 10.0.22000.556، 10.0.22567.200 |
وێبگە | https://windows.com |
وێبگەی فەرمی | https://blogs.windows.com/ |
بەستەری وەسفکراو | https://www.thecollectionbook.info/windows/all |
مۆڵەت | مۆڵەتی خاوەن |
دۆخی چاپکردن | مافی بڵاوکردنەوە پارێزراوە |
Update method | Windows Update |
ویندۆز بریتیە لە چەند سیستەمێکی کار پێکردن کە مایکرۆسۆفت پەرەیان پێدەدات. یەکەم ناسینی مایکرۆسۆفت بە ئەندامان سیستەمەکەی ناو نا Windows لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨٥ وەک زیادکاریەک بۆ MS-DOS وەک وەڵامێک بەو گرنگیەی کە درا بە GUI. مایکرۆسۆفت وای لێھات کە دەسی گرت بەسەر کۆمپیوتەری تاکەکەسی لە جیھاندا و توانی بەسەر ماکـدا تێپەڕێت، کە پێشتر بڵاو کرا بۆوە. نوێترین وەشانی بریتیە لە ویندۆز ١١ و نوێترین راژەکار بریتیە لە ویندۆز سێرڤەر ٢٠١٦ و نوێترین وەشانی مۆبایلی بریتیە لە سیستەمی مۆبایل ویندۆز ١٠ مۆبایل (لە ئێستادا مایکرۆسۆفت پشتگیری لە ویندۆز ١٠ی مۆبایل ناکات)
مێژووی ویندۆز دەگەڕێتەوە بۆ ئەیلولی ساڵی ١٩٨١ کاتێک کە پرۆژەکە بە «ڕووکاری بەڕێوەبردن» ناو نرا، دەستی پێکرد. لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٨٣ (دووای Apple Lisa l، پێش ماکنتۆش) لە ژێر ناوی «ویندۆز»، ویندۆز تا ساڵی ١٩٨٥ بڵاو نەکرایەوە. بەرنامەکانی بریتی بوون لە ژمێرەر، ڕۆژمێر،Cardfile ,Notepad, Paint,Terminal,Reversi,Control panel، نووسین. ویندۆزی ١٬٠ ڕێگە بە چەند پەنجەرەیەک نادات. ئەم تایبەتمەندیەی بە ھۆی Apple computerـەوە وەرگرت.
ویندۆز ٢٬٠ لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٨٧ کۆمەڵێ باشکردنی تیا بوو لە ڕووکاری بەکارھێنەر و بەڕێوەبردنی بیرگە. ویندۆزی ٢٬٠ ڕێگەی بە پەنجەرەکان دەدا تێکەڵ بکرێن لەگەڵ یەکتردا و بە شێوەیەکی پێشکەوتو تر پیشان درا، کورتکراوەی تەختەکیلی بۆ زیاد کرا.
ویندۆز ٢٬١ بە دوو شێوەی جیاواز بڵاوکرانەوە: Windows/٣٨٦ کە I٣٨٦بەکاردەبات و جۆری Virtual 8086 mode، لەبەر کارە زۆرەکانی داوانامەکانی DOS کە بە جێی دێنن. وە بیرگە دابەش کراوە بۆ چەند پەڕەیەک بۆ کارکردن لەگەڵ ئەو بیرگەیەی کە ڕێپێدراوە کاری پێبکرێت. دووەمیان Windows/٢٨٦کە ئەمیش لەسەر Virtual 8086 mode کاردەکات، وە دەتوانرێت سود لە ناوچەی بیرگە وەربگیرێت. وەشانە کۆنەکان تری ویندۆز تەنھا سیستەمەکە چەند ڕوویەکی جێ بەجێکار بوو بۆ بەکارھێنەر (سادە بوون). زۆری لەبەر ئەوەی لە بەشی سەرەوەی MS-DOS کاریان دەکرد و بەکاردەھێنران وەک خزمەت گوزاری بۆ پەڕگەی سیستەمەکە. وەشانی ٣٬٠ی ١٩٩٠ و وەشانی ٣٬١ی ١٩٩٢ بریتی بوو لە باشتر کردنی دیزاین، ئەویش بە ھۆی virtual memoryـیەوە وە ھەروەھا توانای بارکردنی Virtual Devices virtual device driver کەی ڕێگە دەدات بە پێشاندانی ئامێرە دڵخوازەکان لە نێوان پەنجەرەکاندا، ئەم ویندۆزەش I٣٨٦ـی بەکار دەبرد کە ئەمە وای کرد چەند مێگابایتێک زیاتر بەدەست بێنن و لابردنی پابەندبوون بە بەشداری کردن لە Virtual Devices، وە ئەم وەشانە دەیتوانی بگاتە زانیاریەکان بێ چوون بۆ DOS بە ھۆی بەکارھێنانی 32bitبۆ گەیشتن بە پەڕگەکان. ویندۆز وەشانی ٩٥ لە ساڵی ١٩٩٥ بڵاوکرایەوە کە ڕوویەکی نوێ لە خۆی دەگرێت. هەروەها پشگیری ناوی درێژ دەکات کە دەگاتە ٢٥٠ پیت وە ھەروەھا تووانای ئاشکرا کردن و بەستنەوەی ئامێر و کارپێکردنی هەبوو. لە بنەڕەت ناتوانێت داوانامەکانی ٣٢ بت کار پێبکات. چەند تایبەتمەندیەکی زۆر لە ڕووی تەکنۆلۆجیەوە کە ئەمە زیاتر جێگیری کرد وەک لە ویندۆز ٣٬١.
وەشانی داھاتووی بریتی بوو لە ویندۆز ٩٨ کە لە ساڵی ١٩٩٨ بڵاو کرایەوە، وە چاپی دووەمی ٩٨ لە ساڵی ٩٩ بڵاو کردەوە.
دووای ویندۆز ٩٨ ویندۆزی Me) Me وەرگیراوە لە Me standing for Millennium Edition)بڵاوکردەوە کە لە ساڵی ٢٠٠٠ بڵاوکرایەوە، کە ئەمەش بنچینەکانی ویندۆزی ٩٨ پڕدەکاتەوە. ھەروەھا تووانی ھەڵبژاردنی "boot in DOS mode" لا بەرێت و ھەروەھا تایبەتمەندیەکی تری زیاد کرد کە ئەویش بریتی بوو لە گێڕانەوەی سیستەم کە ئەمیش یارمەتی بەکارھێنەر دەدات کاتێک زانیاری لە دەس بچیت ئەم کردارە بۆی دەگەڕێنێتەوە ھی چەند ڕۆژی پێشوو.
دووای ئەمانیش وەشانەکانی
Windows XP Server 2003 Windows Server 2003 Windows XP64x Windows Home Server Windows Vista Windows Server 2008 Windows 7 Windows Server 2008 R2 Windows 8 Windows 8.1 Windows 10 windows 11
دواین وەشانی لەساڵی ٢٠١٢ وەشێنرا کە لە ڕێکەوتی ٢٩ی فێبرێوەری ساڵی ٢٠١٢ لە کۆنگرەی مایکڕۆسۆفت ڕاگەیانرا. بڕیارە درا کە لە مانگی تشرینی یەکەم بکەوێتە بەردەستی بەکارھێنەرانی ئەم وەشانەش بەنێوی ویندۆز ٨ دەبێت. کۆمپانیای مایکڕۆسۆفت لەم وەشانەدا چەند زمانێکی نوێی بۆی زۆر کرد یەکێ لەوانە زمانی کوردی یە. چاوەڕوان دەکرێ لەم ویندۆزەدا بەکارھێنەران پێویستیان بە دژە ڤایرۆس نەبێت بەڵام ئەوەی دوایی پشت ڕاست نەکراوەتەوە و مایکڕۆسۆفت ڕایشی گەیاند کە ھەموو ئەو کۆمپیوتەرانەی کە وەشانی ٧یان لەسەر بووە دەتوانرێ وەشانی ٨ یشی لەسەر دابمەزرێت.
ویندۆز ١٠ باشترین ویندۆزە کە تا ئێستا دروستکرابێت. ئەم ویندۆزە سەراتە وەشانی تاقیکاری لێ دەرچوو بەڵام دوای ئەوە لەمانگی ٧ی ٢٠١٥ بە فەرمی بڵاو کرایەوە. ویندۆز ١٠ تێکەڵەیەکە لە ویندۆز ٧ و ٨٬١، شایەنی باسە ئەو ویندۆزە بۆ بەکارھێنەرانی ٧ و ٨٬١ بێ بەرامبەرە و دەتوانن نوێی بکنەوە.
لە ٦ی ١ی ٢٠٠٥ دا کۆمپانیای مایکرۆسۆفت وەشانێکی بێتای بڵاو کردەوە لە Microsoft AntiSpyware. لە ١٤ی ٢ی ٢٠٠٦ Microsoft AntiSpyware بوو بە Windows Defender واتە (بەرگریکاری ویندۆز) لەگەڵ بڵاوکردنەوەی بێتای دووھەم. Windows Defender بریتیە لە بەرنامەیەک کە دروست کراوە بۆ دژی سیخوڕی و ھەروەھا لابردنی داوانامەی نەویستراو. بەکارھێنەرانی xp و Windows Server ٢٠٠٣ کە وەشانی چالاک کراویان ھەیە دەتوانن ڕاستەوخۆ ئەم بەرنامەیە دابگرن لە ماڵپەڕی سەرەکی مایکرۆسۆفت، ئەم بەرنامەیە بەشێکە لە ویندۆز ٧ لەگەڵ ڤیستا.
ئەو پڕۆگرامانەی لەگەڵ ویندۆز ھەن، ئەم پڕۆگرامانە بەشێوەی خۆکار مایکڕۆسۆفت دای ناون ئەمانەن:
ئەم خشتەیە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەیە تازە لە سیستەمەی ماکەوە دەچنە ویندۆز!
لەویندۆز | لە ماک |
---|---|
(Start Menu (ڤێستا و ٧) | Apple Menu , lunch pad |
System try | (Top right corner of meu bar (system and third part icons |
Recycle bin | Trash |
Start Screen (ویندۆز٨) | Lunchpad |
File Exploar | Finder |
Taskbar | Docks |
Documents | Home Folder |
Flip 3D (ڤێستا و ٧) | Mission Con`trol |
Gadgets and sidebar (ڤێستا و ٧) | Dashboard |
Priview Pane | Quick Look |
Serach لە (ڤێستا و ٧) Seach charm لە (٨) | Spotlight |
control Panel لە (ڤیستا و ٧)، Settings Charm لە (٨) | System preferences |
Microsoft Office | iWork , Microsft office for mac |
Printer Settings | System preferences > Print & scan |
Back up and restore center لە (ڤیستا و ٧) File History لە (٨) | Time Machine |
Help | Help Menu |
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە مایکرۆسۆفت ویندۆز تێدایە. |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.