From Wikipedia, the free encyclopedia
قەرەباغ (بە ئازەری: Qarabağ، بە ئەرمەنی: Ղարաբաղ) ھەرێمێکە، کەوتووەتە ڕۆژھەڵاتی ئەرمەنستان و باشووری ڕۆژاوای ئازەربایجان. درێژ دەبێتەوە لە کوێستانەکانی قەفقاسی لێسەر بەرەو خوارەوەی نزمایی نێوان ڕووبارەکانی کورا و ئاراس.
قەرەباغ | |
---|---|
![]() | |
وڵات | ئازەربایجان |
پۆتانی شوێن | |
![]() | |
لە زمانی ئازەربایجانی وشەی «قەرە» بە واتای (ڕەش) دێت و «باغ» بە واتای (باخچە) دێت، واتا «باخچەی ڕەش»، لەگەڵ ئەوەشدا ھەندێک گریمانەی تر ھەن. لە کوردی کەڵە باغ بە واتای باغی گەورە دێت و لەوە ئەچێ دوای دەسەڵاتی تورک ئەو وشەیە گوردراوە بۆ قەرەی تورکی و لەگەڵ وشەی کوردی باخ وشەی نامۆ و بێ مەعنای باخی رەشیان لێ ساز کردووە. [1]
قەرەباغ ھەرێمیکی جوگرافییە دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی ئەرمەنستان و باشووری ڕۆژاوا ئازەربایجان، و ڕووبەری قەرەباغ بە ٤٤٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە مەزەندە دەکرێت ئەم ھەرێمە ھەردەم کێشەی سیاسی و داگیرکردنی لەلایەن ولاتانی دەورووبەر ھەبووە، کەدواتر لە پەیمانی گوڵستان ئەم ھەرێمە لەلایەن دەوڵەتی ئێران بۆ ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی دەستی بۆ ھەڵگیرا
لە ساڵی ١٩١٨دا کۆماری ئازەربایجانی و کۆماری ئەرمینیا دامەزرا، قەرەباغ کەوتە ژێردەستی کۆماری ئازەربایجانی،[2] کەدواتر لە ساڵی ١٩٢٠دا یەکێتی سۆڤیەت بنکەی لە ھەردوو وڵاتدا دامەزراند
چەند ڕۆژێک پێش ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت، لە ساڵی ١٩٩١دا ھەرێمی قەرەباغ ڕیفراندۆم ئەنجامدرا. کە ٩٩٬٨٩ی٪ بەشداربووان بە بەڵی دەنگیان بە سەربەخۆییدا بۆ ئەم ھەرێمە،[3] کە دوای ڕووخانی یەکێتی سۆڤیەت، ئەرمەنستان ھێرشی کردە سەر ئازەربایجان، کە لە نیسان-تشرینی دووەمی ١٩٩٣ دەستبەسەر ھەرێمی ناگۆرنۆ-قەرەباغ و حەوت ھەرێمەکەی دراوسێدا گرت[4][5]
لە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠دا، شەڕ لە نێوان ئازەربایجان و ئەرمەنستا لەھەرێمەکەدا ڕوویدا، کە ھەردوولایەن کوژراو و بریندار لێکەوتەووە[6][7]
زەنگیزور | کوێستان یان ناوچە شاخاوییەکان | زەوی نزمەکان |
---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
ئەرمینیا:
ناکۆکی لەسەر:
|
ناکۆکی لەسەر: | ئازەربایجان: |
دانیشتووانی ئەرمەنی ھەرێمەکە بە زاری قەرەباغیی ئەرمەنی قسە دەکەن، کە بە زۆری لەلایەن زمانەکانی فارسی، ڕووسی و تورکییەوە کاریگەری لەسەر دروست بووە.[8]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.