شێرپەنجەی مەمک
From Wikipedia, the free encyclopedia
شێرپەنجەی مەمک (بە ئینگلیزی: Breast cancer) شێرپەنجەیەکە کە گەشە دەسەنێ لە شانەکانی مەمکدا.[1] ھەندێ کات نیشانەکانی شێرپەنجەی مەمک پێکھاتووە لە لوویەک لەناو مەمکدا، گۆرانی شێوەی مەمک، چالییەک لە پێستدا، ھاتنە دەروەی شلە لە گۆی مەمکەوە، ھەلگەرانەوەی گۆیەکان، یان سوور ھەڵگەرانوو زبر بوونی پارچەیەکی پێستی مەمک.[2] لەو شوێنانەی کە نیشانەکانی تێدا دەرکەوتووە، دەشێببێتە ھۆی ئازاری ئێسکەکان، ھەوکردنی لیمفە گرێکان، ھەناسە کورتی، ڕەنگ زەردی.[3]
ھۆکارە مەترسیدارەکانی گەشەسەندنی ئەم نەخۆشییە لە ئافرەتاندا بریتییە لە، قەڵەوی، کەمی ڕاھێنانی فیزیای، خواردنەوە کھولیکان، تیشکی ئێکس، ئەو ھۆرمۆنانەی کە چارەسەرن بۆ تەمەنی بێئومێدی، زوو کەوتنە سەر خوێن، منداڵبوون ی درەنگ یان ھەر نەبوونی، ھۆکاری بۆماوەی.[2][4] نزیکەی ٥–١٠٪ ئەم بارودۆخە ھۆکارەکی جیناتە کە دەمێنێتەوە لە باوانەوە.[2] باوترین جۆری شێرپەنجەی مەمک ئەوەیە کە گەشە دەسێنێ لەو بۆریچکە خانانەی کە شیری تێدا بەرھەم دێت.[2] زیاتر لە ھەژدە جۆری کەی شێرپەنجەی مەمک ھەیە.[4]