From Wikipedia, the free encyclopedia
Međunarodni monetarni fond (MMF) (na engleskom: International Monetary Fund – IMF) jest međunarodna organizacija i jedna od specijaliziranih agencija Ujedinjenih nacija. Zadužena je za nadzor globalnog finansijskog sistema nadziranjem kamatnih stopa i bilansi plaćanja, kao i za pružanje tehničke i finansijske pomoći. Trenutno ima 189 zemalja članica.
Ovaj članak ili neki od njegovih odlomaka nije dovoljno potkrijepljen izvorima (literatura, veb-sajtovi ili drugi izvori). |
Međunarodni monetarni fond | |
---|---|
Skraćenica | MMF |
Datum osnivanja | 27. decembar 1945 |
Vrsta | Međunarodna finansijska institucija |
Cilj | Promovisanje međunarodne monetarne kooperacije, olakšavanje međunarodne trgovine, poticanje održivog ekonomskog rasta, učiniti dostupnim resurse članovima koji imaju poteškoće sa platnim bilansom |
Glavno sjedište | Washington, D.C., SAD 38°53′56″N 77°2′39″W |
Područje utjecaja | Svijet |
Članstvo | 189 država |
Jezik | Engleski[1] |
Generalni direktor | Kristalina Georgieva |
Glavni ekonomista | Gita Gopinath[2] |
Glavni organ | Odbor guvernera |
Br. zaposlenih | 2.400 |
Veb-sajt | www |
Ukratko, "slogan" MMF-a glasi "Pritegnite kaiš". Tri su glavna područja aktivnosti: posmatranje, finansijska i tehnička pomoć. Nadzor se sastoji od procjene propisa o novčanoj razmjeni zemalja članica s obzirom na uvjerenje kako jaka i dosljedna ekonomska politika vodi stabilnom deviznom tečaju, te pogoduje rastu i razvoju svjetske ekonomije. Financijska pomoć uključuje kredite i zajmove članicama MMF-a s platnim bilansom koja podupire politiku prilagodbe i reforme. (Podatak od 31. januara 2001. pokazuje kako MMF devedeset i jednoj zemlji daje približno 65,3 milijarde dolara kredita). Što se tiče tehničke pomoći, MMF pruža stručnu i drugu pomoć svojim članicama pri kreiranju i provođenju finansijske i monetarne politike, osnivanju institucija, dogovorima s MMF-om te statističke podatke.
MMF je osnovan na svjetskoj konferenciji o monetarnim i finansijskim problemima održanoj u Bretton Woodsu 1944. godine. Osnovu za njegovo funkcioniranje činili su planovi sačinjeni u Velikoj Britaniji i SAD-u. Razvoj Fonda možemo pratiti kroz dva perioda:
U prvom periodu ciljevi MMF-a bili su sljedeći:
Početna ili pristupna obaveza svake članice Fonda sastojala se uglavnom iz ustanovljavanja pariteta svoje valute i iz uplate odgovarajućeg iznosa financijskih sredstava. Paritet se određivao u odnosu na zlato ili u odnosu na dolar, pa se stoga ovaj sistem naziva Sistem zlatnodeviznog standarda. Eventualna promjena pariteta mogla se dogoditi samo ako se zemlja nađe u tzv. fundamentalnoj neravnoteži i uz suglasnost Fonda. Određivanje iznosa financijskih sredstava za uplatu kvote zemlje članice vršilo se proporcionalno parametrima koji reflektiraju snagu nacionalne ekonomije. Kvota se uplaćivala 25% u zlatu i 75% u domaćoj valuti.
Uskoro se javlja problem likvidnosti Fonda koji je nastao iz jednostavnog razloga tj. zbog prihvaćanja zlatno deviznog standarda kao osnovne poluge međunarodnih monetarnih relacija. Naime, američki dolar, zbog najsnažnije pozicije i najčvršćeg položaja u svjetskoj trgovini, postupno preuzima vodeću ulogu u brettonwoodskom monetarnom sistemu, te postaje glavnom rezervnom valutom zemalja članica. 60-ih godina 20. vijeka, unatoč svom posebnom položaju dolar je sve više slabio. Opadanjem vrijednosti dolara, narušava se i mehanizam međunarodnih monetarnih odnosa, te problem likvidnosti dolazi do punog izražaja. Zbog toga 28. jula 1969. godine ustanovljena je šema kreiranja novih rezervnih sredstava Specijalna prava vučenja (SPV). Ta nova sredstva zapravo se kreiraju samo knjigovodstveno među zemljama članicama.
Drugi period započinje i traje do danas kada MMF početkom 70-ih godina 20. vijeka zapada u najveću krizu dotada. Odliv kratkoročnog dolarskog kapitala u inostranstvo, dalje održavanje visoke stope inflacije u SAD-u izazvalo je brojne spekulacije na štetu američkog dolara. Predsjednik SAD-a je 15. augusta 1971. godine objavio ukidanje konvertibilnosti dolara u zlato i uvođenje dodatnog poreza na sav uvoz u SAD. Tim činom je prestao funkcionirati međunarodni monetarni sistem na principima ustanovljenim u Bretton-Woodsu. Krajem 1971. godine postignut je sporazum, gdje su SAD povećale cijenu zlata za 8,57%, SR Njemačka i Japan su smanjile cijenu marke za 5% i jena za 8,5% u odnosu na zlato, dok su Velika Britanija i Francuska zadržale cijene zlata istim. Nakon toga dolazilo je do još nekoliko korekcija cijena, sve do sastanka na Jamajci 1976. godine, gdje se MMF preobrazio u sistem valutnih područja, kao što su sistem evropskog valutnog fluktuiranja ili evropske zmije, zatim dolarsko područje, područje francuskog franka, područje britanske funte i područje SPV-a.
Kao i u prošlosti MMF i dalje predstavlja međudržavnu i monetarnu financijsku instituciju ali danas s gotovo univerzalnim članstvom. Njegova aktivnosti i politika provodi se na osnovu Sporazuma (Articles of Agrement) a izvršava se putem organiziranog vodstva u formi Odbora guvernera (A Board of Governors), zatim izvršnog odbora (An Executive Board) i Upravljačkog direktora (A Managing Director) s timom od oko 2000 zaposlenika.
Ovdje se nalazi spisak svih Upravljačkih direktora:
Br. | Mandat | Ime i prezime | Država |
---|---|---|---|
1. | 6. maj 1946 – 5. maj 1951. | Camille Gutt | Belgija |
2. | 3. august 1951 – 3. oktobar 1956. | Ivar Rooth | Švedska |
3. | 21. novembar 1956 – 5. maj 1963. | Per Jacobsson | Švedska |
4. | 1. septembar 1963 – 31. august 1973. | Pierre-Paul Schweitzer | Francuska |
5. | 1. septembar 1973 – 16. juni 1978. | Johannes Witteveen | Holandija |
6. | 17. juni 1978 – 15. januar 1987. | Jacques de Larosière | Francuska |
7. | 16. januar 1987 – 14. februar 2000. | Michel Camdessus | Francuska |
8. | 1. maj 2000 – 4. mart 2004. | Horst Köhler | Njemačka |
9. | 7. juni 2004 – 31. oktobar 2007. | Rodrigo de Rato | Španija |
10. | 1. novembar 2007 – 18. maj 2011. | Dominique Strauss-Kahn | Francuska |
11. | 5. juli 2011 – trenutno | Christine Lagarde | Francuska |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.