спіс артыкулаў у адным з праектаў Вікімедыя From Wikipedia, the free encyclopedia
У дадзеным спісе аб’екты Сонечнай сістэмы прадстаўлены ў парадку памяншэння сярэдняга радыуса. У яго ўваходзяць Сонца, восем асноўных планет і іх спадарожнікі, карлікавыя планеты і кандыдаты ў карлікавыя планеты, а таксама найбольш буйныя астэроіды і шэраг іншых аб’ектаў, якія прадстаўляюць гістарычную або навуковую цікавасць, такіх як каметы і калязямныя астэроіды.
Парадак размяшчэння аб’ектаў у спісе можа быць розным у залежнасці ад таго, па якім з параметраў (памеры або масе) праводзіць упарадкаванне, бо розныя аб’екты маюць розную шчыльнасць. Напрыклад, Уран перавышае па памерах Нептун, але, нягледзячы на гэта, саступае яму па масе, гэтак жа як Ганімед і Тытан большыя за Меркурый, а між тым удвая саступаюць яму па масе. Гэта азначае, што некаторыя аб’екты ўнізе табліцы, нягледзячы на меншы памер, на справе могуць аказацца масіўнейшымі за тыя, што знаходзяцца ўверсе, бо маюць большую шчыльнасць.
У апошні час адкрыта нямала транснептунавых аб’ектаў, але з-за вялікай адлегласці да іх дакладна вызначыць памеры аб’ектаў даволі цяжка, таму іх размяшчэнне ў дадзеным спісе часта вельмі прыблізнае.
Ва ўсіх аб’ектаў Сонечнай сістэмы з масай, большай за 1021 кг, сіла гравітацыі становіцца настолькі значнай, што пачынае пераадольваць структурную трываласць парод, надаючы целу шарападобную форму. Менавіта такая форма аб’екта дазваляе скампенсаваць сілу цяжару па ўсіх напрамках і дасягнуць гідрастатычнай раўнавагі. Пры гэтым лёд мае большую пластычнасць, чым камень, таму для ледзяных астэроідаў пояса Койпера значэнне масы, неабходнай для надання целу шарападобнай формы, можа быць значна меншым. Пры гэтым мяжа мінімальных радыусаў шарападобных цел у абодвух выпадках супадае і складае прыкладна 200 км[1].
Працэсы змянення формы пад дзеяннем сіл цяжару пачынаюць праяўляцца ў целах з масамі ад 1018 да 1021 кг, але форму раўнаважнага сфероіда прымаюць толькі буйныя целы бліжэй да верхняй мяжы масы, такія як Цэрэра, Тэфія, Мімас, а драбнейшыя аб’екты, маса якіх блізкая да 1018 кг, такія як Амальтэя або Янус, прымаюць сферычную форму толькі часткова.
Акрамя таго, сферычныя целы маюць трохі сплясканую каля полюсаў форму, што выклікана паскарэннем пад дзеяннем цэнтрабежнай сілы ад вярчэння цела, у той час як у аб’ектаў, якія прынялі сферычную форму толькі часткова, існуе значная розніца паміж любымі двума экватарыяльнымі дыяметрамі.
Вызначэнне памераў для аб’ектаў, якія знаходзяцца па-за межамі арбіты Сатурна, спалучана з вялікімі цяжкасцямі — у такіх выпадках шчыльнасць цела ўмоўна прымаюць роўнай 2,000 г/см3, што прыкладна адпавядае шчыльнасці сумесі вадзянога лёду з касмічным пылам, з якіх, як правіла, і складаецца большасць аб’ектаў на такой адлегласці ад Сонца, хоць ёсць вялікая імавернасць, што на вялікай адлегласці ад Сонца шчыльнасць астэроідаў параўнальная з шчыльнасцю камет і складае ўсяго 0,5 г/см3[2]. Значна прасцей з падвойнымі сістэмамі — у такіх выпадках па ўзаемнаму руху кампанентаў ацаніць масу абодвух цел досыць лёгка. Такім чынам, вымярэнне памеру і масы большасці транснептунавых аб’ектаў носіць ацэначны характар і можа адрознівацца на парадак ад рэальных значэнняў. Напрыклад, для аднаго з ТНА значэнне памеру і шчыльнасці былі ацэнены як 350 км і шчыльнасць 2,000 г/см3 адпаведна, што паказвала на масу аб’екта ў 3,59×1020 кг, у той час як сапраўдны памер аб’екта складаў толькі 175 км, а шчыльнасць 1,000 г/см3, што сведчыла аб масе ўжо ў 2,24×1019 кг.
Памеры і масы большасці буйных спадарожнікаў Юпітэра і Сатурна вядомыя досыць добра ў сувязі з пралётамі такіх даследчых апаратаў, як Галілеа і Касіні, але памеры малых спадарожнікаў гэтых планет-гігантаў, такіх як Гімалія, па-ранейшаму часта носяць толькі ацэначны характар[3]. Зноў жа пры аддаленні ад Сонца падрабязнасць і дакладнасць даных значна зніжаецца, і нават для буйных спадарожнікаў Урана і Нептуна, нягледзячы на пралёт «Вояджэра-2», даныя вельмі прыблізныя і часта супярэчлівыя[3][4].
Спадарожнікі Юпітэра | Спадарожнікі Сатурна | Спадарожнікі Марса |
Спадарожнікі Урана | Спадарожнікі Нептуна | Спадарожнікі Плутона |
Памеры гэтых цел ляжаць, як правіла, значна вышэй за мяжу гідрастатычнай раўнавагі, амаль усе аб’екты маюць выразную сферычную форму. У табліцы прыведзены параметры аб’ектаў не толькі ў абсалютных фізічных велічынях (км, кг), але і ў адносных — у зямных дыяметрах (D♁), аб’ёмах і масах.
Аб’ект | Фота | Сярэдні дыяметр км |
Сярэдні дыяметр D♁ |
Аб’ём 109 км³ |
Аб’ём V♁ |
Маса ×1021 кг |
Маса M♁ |
Шчыльнасць[5] г/см³ |
Гравітацыя м/с² |
Гравітацыя ♁ |
Тып аб’екта |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Сонца | ![]() |
1 392 000 | 109,245 | 1 412 000 000 | 1 303 781 | 1 989 100 000 | 332 837 | 1,409 | 274,0 | 28,02 | Зорка |
Юпітэр | ![]() |
139 822 | 10,973 | 1 431 280 | 1 321 | 1 898 600 | 317,83 | 1,33 | 24,79 | 2,535 | Планета |
Сатурн | ![]() |
116 464 | 9,14 | 827 130 | 764 | 568 460 | 95,159 | 0,70 | 10,445 | 1,06 | Планета |
Уран | ![]() |
50 724 | 3,981 | 68 340 | 63,1 | 86 832 | 14,536 | 1,30 | 8,87 | 0,90 | Планета |
Нептун | ![]() |
49 244 | 3,865 | 62 540 | 57,7 | 102 430 | 17,147 | 1,76 | 11,15 | 1,140 | Планета |
Зямля | ![]() |
12742,0 | 1 | 1083,21 | 1 | 5973,6 | 1 | 5,515 | 9,78033 | 1 | Планета |
Венера | ![]() |
12103,6 | 0,950 | 928,43 | 0,857 | 4868,5 | 0,815 | 5,24 | 8,872 | 0,91 | Планета |
Марс | ![]() |
6780,0 | 0,532 | 163,18 | 0,151 | 641,85 | 0,107 | 3,94 | 3,7 | 0,38 | Планета |
Ганімед† Юпітэр III |
![]() |
5262,4 | 0,413 | 76,30 | 0,0704 | 148,2 | 0,0248 | 1,936 | 1,428 | 0,15 | Спадарожнік Юпітэра |
Тытан † Сатурн VI |
![]() |
5152,0[6] | 0,404 | 71,52 | 0,0660 | 134,5 | 0,0225 | 1,88 | 1,354 | 0,14 | Спадарожнік Сатурна |
Меркурый | ![]() |
4879,4 | 0,383 | 60,83 | 0,0562 | 330,2 | 0,0553 | 5,43 | 3,7 | 0,38 | Планета |
Каліста† Юпітэр IV |
![]() |
4820,6 | 0,378 | 58,65 | 0,0541 | 107,6 | 0,018 | 1,83 | 1,23603 | 0,126 | Спадарожнік Юпітэра |
Іо† Юпітэр I |
![]() |
3643,0 | 0,286 | 25,32 | 0,0234 | 89,3 | 0,015 | 3,528 | 1,797 | 0,183 | Спадарожнік Юпітэра |
Месяц | ![]() |
3474,2 | 0,2727 | 21,958 | 0,0203 | 73,5 | 0,0123 | 3,3464 | 1,625 | 0,166 | Спадарожнік Зямлі |
Еўропа† Юпітэр II |
![]() |
3122,0 | 0,245 | 15,93 | 0,0147 | 48 | 0,00803 | 3,01 | 1,316 | 0,134 | Спадарожнік Юпітэра |
Трытон† Нептун I |
![]() |
2706,8 | 0,212 | 10,38 | 0,0096 | 21,5 | 0,00359 | 2,061 | 0,782 | 0,0797 | Спадарожнік Нептуна |
Эрыс R 136199 |
![]() |
2340,0[7] | 0,184 | 7 | 0,007 | 16,7[8] | 0,0027 | 2,25 | 0,662 | 0,0677 | Карлікавая планета Рассеяны дыск |
Плутон 134340 |
![]() |
2306,0 | 0,181 | 7,15 | 0,0066 | 13,105 | 0,0022 | 2,0 | 0,61 | 0,062 | Карлікавая планета Пояс Койпера |
Тытанія‡ Уран III |
![]() |
1577,8 | 0,124 | 2,06 | 0,0019 | 3,526 | 0,00059 | 1,72 | 0,378 | 0,0385 | Спадарожнік Урана |
Рэя‡ Сатурн V |
![]() |
1528,8 | 0,12 | 1,87 | 0,0017 | 2,3166 | 0,00039 | 1,23 | 0,26 | 0,027 | Спадарожнік Сатурна |
Аберон† Уран IV |
![]() |
1522,8 | 0,119 | 1,85 | 0,0017 | 3,014 | 0,0005 | 1,63 | 0,347 | 0,035 | Спадарожнік Урана |
Япет† Сатурн VIII |
![]() |
1471,2[9] | 0,115 | 1,55 | 0,0014 | 1,9739 | 0,00033 | 1,08 | 0,223 | 0,0227 | Спадарожнік Сатурна |
Макемаке RA 136472 |
![]() |
1420,0[10] | 0,111 | 1,8 | 0,002 | 3 | 0,00067 | 2,0 | 0,4 | 0,04 | Карлікавая планета Пояс Койпера |
Харон† Плутон I |
1207,0[11] | 0,0947 | 0,87 | 0,0008 | 1,52 | 0,00025 | 1,65 | 0,279 | 0,028 | Спадарожнік Плутона | |
(225088) 2007 OR10* | 1200,0 | 0,094 | 0,904 | 0,0008 | 1,81P | 0,0003 | 2,0 | 0,168 | 0,017 | Рассеяны дыск | |
Умбрыэль† Уран II |
![]() |
1169,4 | 0,0918 | 0,84 | 0,0008 | 1,2 | 0,00020 | 1,4 | 0,234 | 0,024 | Спадарожнік Урана |
Арыэль ‡ Уран I |
![]() |
1157,8 | 0,091 | 0,81 | 0,0008 | 1,35 | 0,00022 | 1,67 | 0,269 | 0,027 | Спадарожнік Урана |
Хаумеа R 136108 2003 EL61 |
![]() |
1150,0[12] | 0,090 | 1,3-1,6 | 0,001 | 4,006 | 0,00069 | 2,551[13] | 0,44 | 0,045 | Карлікавая планета Пояс Койпера |
(84522) 2002 TC302R | 1145,4[12] | 0,089 | 0,786 | 0,0007 | 1,573P | 0,00026 | 2,0 | 0,321 | 0,033 | Пояс Койпера 2:5 | |
Дыёна† Сатурн IV |
![]() |
1123,2 | 0,088 | 0,73 | 0,0007 | 1,096 | 0,000183 | 1,48 | 0,232 | 0,0236 | Спадарожнік Сатурна |
Тэтыс‡ Сатурн III |
![]() |
1066,0 | 0,0837 | 0,624 | 0,0006 | 0,6173 | 0,000103 | 1,15 | 0,145 | 0,015 | Спадарожнік Сатурна |
(90377) Седна*AR 90377 |
![]() |
995 | 0,117 | 1,73 | 0,0016 | 3 | 0,00050 | 2,0 | 0,33 — 0,50 | 0,0337 — 0,0511 | Адасоблены ТНА |
Цэрэра‡ | ![]() |
950,0 | 0,0746 | 0,437 | 0,0004 | 0,95 | 0,000159 | 2,08 | 0,27 | 0,0275 | Карлікавая планета Астэроід |
(202421) 2005 UQ5139 | 924,0 | 0,0722 | 0,443 | 0,0004 | 0,886P | 0,0001 | 2,0 | 0,278 | 0,0284 | Пояс Койпера К'юбівана | |
Квавар * | ![]() |
890,0[14] | 0,0698 | 0,37 | 0,0003 | 1,6[14] | 0,0003 | 4,2[14] | 0,125 | 0,013 | Пояс Койпера К'юбівана |
(90482) ОркRA | ![]() |
850,0[10] | 0,0667 | 0,4 | 0,0004 | 0,63A | 0,0001 | 1,5 | 0,234 | 0,023 | Пояс Койпера Плуціна |
(174567) 2003 MW129 | 818,0 | 0,0658 | 0,308 | 0,0003 | 0,616P | 0,0001 | 2,0 | 0,228 | 0,02 | Пояс Койпера | |
2006 QH1819 | 764,0 | 0,06 | 0,233 | 0,000215 | 0,467P | 0,00008 | 2,0 | 0,214 | 0,022 | Рассеяны дыск | |
(19521) Хаос* | 745,0[15] | 0,0585 | 0,216 | 0,0002 | 0,4328P | 0,00007 | 2,0P | 0,209 | 0,021 | Пояс Койпера К'юбівана | |
(278361) 2007 JJ43 | 730 | 0,0791 | 0,536 | 4,95×10-4 | 1,072P | 0,000179 | 2,0 | 0,282 | 0,029 | ТНА[15] | |
(208996) 2003 AZ84 | 727 | 0,0714 | 0,169 | 0,000156 | 0,53P | 5,66×10-5 | 2,0 | 0,172 | 0,02 | Пояс Койпера Плуціна | |
(84922) 2003 VS2 R | 726,0[12] | 0,057 | 0,203 | 0,00018 | 0,4005P | 0,000067 | 2,0 | 0,204 | 0,02086 | Плуціна[15] | |
(307261) 2002 MS4 R | 716,0[12] | 0,0562 | 0,203 | 0,00018 | 0,4005P | 0,000067 | 2,0P | 0,204 | 0,02086 | Пояс Койпера[15] | |
(55565) 2002 AW197R | ![]() |
700,0[16] | 0,0549 | 0,207 | 0,00019 | 0,414P | 0,000069 | 2,0 | 0,206 | 0,0211 | Пояс Койпера[15] |
(230965) 2004 XA192 | 697,0[15] | 0,0549 | 0,177 | 0,00016 | 0,354P | 0,000059 | 2,0 | 0,195 | 0,02 | ТНА[15] | |
2010 KZ39 | 697,0[15] | 0,0549 | 0,177 | 1,63×10-4 | 0,354P | 0,000059 | 2,0 | 0,195 | 0,02 | Кентаўры[15] | |
(55637) 2002 UX25R | ![]() |
681,2[12] | 0,0535 | 0,166 | 0,000153 | 0,331P | 0,0000554 | 2,0 | 0,191 | 0,01952 | Пояс Койпера |
(145452) 2005 RN439 | 679 | 0,0573 | 0,2036 | 0,00019 | 0,407P | 0,000068 | 2,0 | 0,205 | 0,02096 | Пояс Койпера[15] | |
(90568) 2004 GV9R | 677,0[12] | 0,0531 | 0,162 | 0,00015 | 0,325P | 0,0000534 | 2,0 | 0,19 | 0,0194 | Пояс Койпера | |
(28978) ІксіёнRA | 650,0[12] | 0,051 | 0,144 | 0,000133 | 0,3 | 5,0×10-5 | 2,086 | 0,19 | 0,021 | Пояс Койпера | |
(42301) 2001 UR1639 | 636,0[15] | 0,0499 | 0,134 | 0,00012 | 0,269P | 0,000045 | 2,0 | 0,178 | 0,018 | Рассеяны дыск[15] | |
(20000) Варуна* | 620,0[12] | 0,049 | 0,125 | 0,000115 | 0,37 | 6 2×10-5 | 0,992[13] | 0,258 | 0,028 | Пояс Койпера | |
2003 UZ4139 | 606,6 | 0,048 | 0,116 | 0,00012 | 0,33P | 0,000055 | 2,0 | 0,241 | 0,0246 | Пояс Койпера | |
(229762) 2007 UK1269 | ![]() |
599 | 0,0689 | 0,354 | 0,0003 | 0,708P | 0,0001 | 2,0 | 0,246 | 0,025 | Рассеяны дыск |
(120347) Салацыя | 595,0[15] | 0,0467 | 0,102 | 0,00009 | 0,2P | 0,000034 | 2,0P | 0,159 | 0,016 | Пояс Койпера | |
(145451) 2005 RM439 | 580,0[15] | 0,0455 | 0,102 | 0,00009 | 0,2P | 0,000034 | 2,0 | 0,159 | 0,016 | Пояс Койпера | |
2004 NT33 | 580,0[15] | 0,0455 | 0,089 | 0,000082 | 0,178P | 0,000029 | 2,0 | 0,155 | 0,0158 | Пояс Койпера К'юбівана[15] | |
(15874) 1996 TL66RA | 576,0 | 0,045 | 0,1 | 9,2×10-5 | 0,2 | 3,3×10-5 | 1,999 | 0,162 | 0,018 | Расеянны дыск | |
2004 XR190* |
544,0[15] | 0,059 | 0,221 | 0,0002 | 0,4416P | 0,00007 | 2,0P | 0,21 | 0,0215 | Рассеяны дыск[15] | |
(120348) 2004 TY364* | 554,0[15] | 0,043 | 0,089 | 0,000082 | 0,178P | 0,000029 | 2,0 | 0,155 | 0,0158 | Пояс Койпера[15] | |
(144897) 2004 UX10 | 554,0[15] | 0,043 | 0,065 | 0,00006 | 0,13P | 0,000022 | 2,0 | 0,139 | 0,014 | Пояс Койпера | |
(38628) HuyaR |
532,0[12] | 0,04175 | 0,0788 | 0,000073 | 0,158P | 0,00026 | 2,0 | 0,15 | 0,015 | Пояс Койпера Плуціна | |
(2) Палада$ | ![]() |
532,0[17] | 0,04175 | 0,078 | 0,00007 | 0,211 | 0,0000353 | 2,8[18] | 0,2 | 0,02 | Астэроід |
(4) Веста$ |
![]() |
529,2 | 0,04175 | 0,078 | 0,00007 | 0,262 | 0,0000438 | 3,42[19] | 0,251 | 0,0256 | Астэроід |
2004 PR107 | 521,0[15] | 0,041 | 0,0446 | 0,00004 | 0,089P | 0,000014 | 2,0 | 0,123 | 0,0126 | Пояс Койпера | |
2003 QX113 | 505,5[15] | 0,0396 | 0,051 | 0,00005 | 0,102P | 0,000017 | 2,0P | 0,129 | 0,013 | Рассеяны дыск[15] | |
Энцэлад‡ Сатурн II |
![]() |
504,2 | 0,0396 | 0,067 | 0,00006 | 0,108 | 0,0000181 | 1,61 | 0,111 | 0,0113 | Спадарожнік Сатурна |
Міранда‡ Уран V |
![]() |
471,4 | 0,037 | 0,055 | 0,00005 | 0,0659 | 0,000011 | 1,20 | 0,0791 | 0,00806 | Спадарожнік Урана |
(26375) 1999 DE9 | 461,0[12] | 0,036 | 0,051 | 0,000047 | 0,1026P | 0,000017 | 2,0 | 0,129 | 0,013 | Пояс Койпера | |
(35671) 1998 SN165* | 460,0[15] | 0,036 | 0,05 | 0,000046 | 0,1P | 0,000017 | 2,0 | 0,128 | 0,013 | Пояс Койпера | |
2002 XV93 | 440,0[15] | 0,0344 | 0,051 | 0,00005 | 0,102P | 0,000017 | 2,0 | 0,129 | 0,013 | Плуціна[15] | |
(120132) 2003 FY128* | 440,0[15] | 0,0344 | 0,0446 | 0,00004 | 0,089P | 0,000014 | 2,0 | 0,123 | 0,0126 | Рассеяны дыск[15] | |
(82075) 2000 YW134* | 431,0[15] | 0,0335 | 0,065 | 0,00006 | 0,13P | 0,000022 | 2,0P | 0,139 | 0,014 | Рассеяны дыск[15] | |
1999 CD158 | 420,0[15] | 0,033 | 0,0446 | 0,00004 | 0,089P | 0,000014 | 2,0 | 0,123 | 0,0126 | Пояс Койпера | |
Пратэй ‡A Нептун VIII |
![]() |
420,0 | 0,033 | 0,038 | 0,000035 | 0,050 | 0,00000844 | 1,3[3] | 0,0666 | 0,00678 | Спадарожнік Нептуна |
2001 QF298* | 420,0[15] | 0,033 | 0,067 | 0,00006 | 0,134P | 0,000022 | 2,0 | 0,141 | 0,014 | Плуціна[15] | |
(303775) 2005 QU1829 | 416 | 0,0722 | 0,606 | 0,00056 | 1,21P | 0,0002 | 2,0 | 0,294 | 0,03 | Рассеяны дыск[15] | |
(10) Гігея$ | 407,12[20][21] | 0,032 | 0,04 | 0,00003 | 0,0885 | 1,0×10-5 | 2,5 | 0,143 | 0,02 | Астэроід | |
(119979) 2002 WC19 | 401,0[22] | 0,0315 | 0,034 | 0,00003 | 0,0675P | 0,000011 | 2,0 | 0,113 | 0,0115 | Пояс Койпера | |
(26181) 1996 GQ21* | 401,0[15] | 0,031 | 0,0335 | 0,000011 | 0,067P | 0,000011 | 2,0 | 0,112 | 0,011 | Рассеяны дыск[15] | |
2006 HH123 | 400,0 | 0,031 | 0,0335 | 0,000011 | 0,067P | 0,000011 | 2,0 | 0,112 | 0,011 | Кентаўры[15] |
Самыя буйныя з гэтых аб’ектаў ляжаць вышэй за мяжу гідрастатычнай раўнавагі і маюць сферычную форму, але большасць прынялі сферычную форму толькі часткова, захаваўшы істотны перапад вышынь на паверхні. Для большасці транснептунавых аб’ектаў, пералічаных у гэтай табліцы, памер ацэньваецца з умовы альбеда паверхні 0,09, бо яны занадта далёкія, каб непасрэдна ацаніць іх памеры. Мімас уключаны ў абедзве табліцы ў якасці прыкладу пераходу цел ад масы 1×1021 да масы 1×1018 кг. Дадзены спіс не поўны з-за адсутнасці дадзеных пра многія ТНА[15][23].
Аб’ект | Фота | Сярэдні дыяметр км |
Маса ×1018 кг |
Тып аб’екта |
---|---|---|---|---|
Мімас‡ Сатурн I |
![]() |
396,6 | 37,49 | Спадарожнік Сатурна |
(307616) 2003 QW90P | 383,0[15] | 58,8 | Пояс Койпера | |
2002 CY248P | 383,0[15] | 58,8 | Пояс Койпера | |
(15789) 1993 SCP | 363,0[15] | 50,9 | Транснептунавы аб’ект — Плуціна[15] | |
(145480) 2005 TB190P | 372,5[24] | 54,1 | Адасоблены ТНА | |
(55636) 2002 TX300 | ![]() |
360,0 | 12 | Пояс Койпера — Сямейства Хаумеа |
(48639) 1995 TL8*P | 350,0 | 44,9 | Пояс Койпера — Падвойны астэроід | |
Нерэіда A Нептун II |
![]() |
340,0 | 31 | Спадарожнік Нептуна |
(148780) Альчэра 9 | 340,0[15] | 31 | Транснептунавы аб’ект — К'юбівана | |
(511) Давіда$ | 326,06 | 43,8 | Пояс астэроідаў — Клас C | |
(47932) 2000 GN171P | 321,0[12] | 34,6 | Транснептунавы аб’ект — Плуціна | |
(704) ІнтэрамніяM | 316,62[25] | 37 | Пояс астэроідаў — Клас F | |
Хііяка Хаумеа I |
310,0 | 20 | Спадарожнік Хаумеа | |
1995 SN55*P | 310,0 | 31,2 | Кентаўры | |
(79360) Сіла-НунамP | 305,0[15] | 29,7 | Пояс Койпера — Падвойны астэроід | |
(79978) 1999 CC1589P | 304,0[15] | 29,4 | Рассеяны дыск | |
(40314) 1999 KR169 | 304,0 | 29,4 | Транснептунавы аб’ект | |
(52) Еўропа$ | ![]() |
302,5 | 16,5 | Пояс астэроідаў — Клас C |
(47171) 1999 TC36 (A1)P | 286,0[26] | 24,5 | Пояс Койпера — Патройны астэроід (A1+A2+B) | |
(87) Сільвія$ | ![]() |
285,6 | 14,78 | Знешняя частка галоўнага пояса — Патройны астэроід |
(26308) 1998 SM165 | 279,8[12] | 14 | Пояс Койпера — Падвойны астэроід | |
(65) Кібела$ | 273,0[27] 2004 118.7[28] IRAS |
17,8 | Знешняя частка галоўнага пояса — Клас C | |
Гіперыён Сатурн VII |
![]() |
270,0[3] | 5,58 | Спадарожнік Сатурна |
(47171) 1999 TC36 (A2)P | 265,0[26] | 19,5 | Пояс Койпера — Патройны астэроід (A1+A2+B) | |
2005 PU219P | 265,0[15] | 19,5 | Рассеяны дыск | |
(79983) 1999 DF99P | 265,0 | 19,5 | Транснептунавы аб’ект — К'юбівана | |
(107) Каміла$ | 258,8 | 11,2 | Знешняя частка галоўнага пояса — Клас C — Падвойны астэроід | |
(10199) ХарыклоP | 258,6[12] | 18,1 | Кентаўры | |
(31) ЕўфрасінаM | 256,0 | 6,23 | Пояс астэроідаў — Клас C | |
(15) Эўномія$ | 255,4[29] | 31,2 | Пояс астэроідаў — Клас S | |
(148209) 2000 CR105*A | 253,0[15] | 13 | Адасоблены ТНА | |
(145453) 2005 RR43P | 252,0[30][31] | 16,7 | Пояс Койпера — Сямейства Хаумеа | |
(119878) 2002 CY224 | 242[15] | 15 | Рассеяны дыск | |
(3) Юнона $ | 233,92[25] | 26,7 | Пояс астэроідаў — Клас S | |
(2060) Хірон*A 95P/Chiron |
233,4 | 10 | Кентаўры | |
(88) Фісба$M | 232,0[32] | 10,5 | Пояс астэроідаў — Клас B | |
(120178) 2003 OP32P | 230,0 | 12,7 | Пояс Койпера — Сямейства Хаумеа | |
2004 VN1129P | 230,0 | 12,7 | Рассеяны дыск | |
2002 KW14P | 230,0[33] | 12,7 | Пояс Койпера | |
(324) БамбергаM | 228,0 | 10 | Пояс астэроідаў — Клас C | |
(451) ПацыенцыяP | 225,0 | 15,4 | Пояс астэроідаў | |
(19) Фартуна$ | 225,0[34] | 12,7 | Пояс астэроідаў — Клас G | |
(532) ГеркулінаP | 222,0 | 11,5 | Пояс астэроідаў — Клас S | |
(48) ДарыдаA | 221,8[35] | 17 | Пояс астэроідаў | |
(375) Урсула | ![]() |
216[36] | 10,5 | Пояс астэроідаў |
(45) ЯўгеніяM | 214,0 | 5,69 | Пояс астэроідаў — Клас F — Патройны астэроід | |
Феба $ Сатурн IX |
![]() |
213,2 | 8,29 | Спадарожнік Сатурна |
(29) Амфітрыта$ | 212,0 | 11,8 | Пояс астэроідаў — Клас S | |
(53311) ДэўкаліёнP | 211,0[15] | 9,83 | Транснептунавы аб’ект — К'юбівана | |
(33001) 1997 CU29P | 211,0 | 9,83 | Транснептунавы аб’ект — К'юбівана | |
(423) ДыяцімаA | 208,87[25] | 16 | Пояс астэроідаў — Клас C | |
(181902) 1999 RD215P | 208,66[15] | 9,51 | Рассеяны дыск | |
(13) ЭгерыяM | 207,64[25] | 16,3 | Пояс астэроідаў — Клас G | |
(54598) БіенорP | 207,0[12] | 9,3 | Кентаўры | |
(94) АўрораP | 205,0 | 9,0 | Пояс астэроідаў | |
(624) ГектарA | ![]() |
203,0[37] | 14 | Астэроід — Траянскі астэроід Юпітэра (L4) |
(38083) РадамантP | 201,0[15] | 8,5 | Пояс Койпера | |
(19308) 1996 TO66P | 200,0 | 8,4 | Пояс Койпера — Сямейства Хаумеа |
Памеры ў гэтым дыяпазоне маюць большасць буйных астэроідаў і спадарожнікаў газавых гігантаў. Для астэроідаў акрамя радыуса і масы прыводзіцца яшчэ і спектральны клас. Зрэшты, прадстаўлены тут спіс з’яўляецца няпоўным, у ім адсутнічаюць многія нядаўна адкрытыя аб’екты транснептунавай вобласці[15].
Астэроідаў з дыяметрамі ад 100 км і меншымі існуе некалькі тысяч, але толькі нямногія з іх былі больш-менш вывучаны. Масы аб’ектаў у гэтым спісе ляжаць у межах паміж 1×1015 і 1×1018 кг, прычым для многіх астэроідаў яны носяць ацэначны характар.
У галоўным поясе астэроідаў па прыблізных ацэнках утрымліваецца ад 1,1 да 1,9 мільёнаў астэроідаў, з памерамі ў дыяпазоне ад 1 да 2 км[99], а аб’ектаў, памерам меншых за 1 км, значна больш. З-за малых памераў гэтыя астэроіды вельмі слаба вывучаны. Выключэннем з’яўляюцца толькі тыя з іх, паблізу якіх праляталі касмічныя зонды або самі яны праляталі міма Зямлі на досыць блізкай адлегласці, каб стаць бачнымі для буйных зямных тэлескопаў.
Часта гэтыя аб’екты маюць няправільную форму, таму тут прыводзіцца сярэдні дыяметр астэроіда. Маса такіх аб’ектаў прыблізна каля 1×1012 кг.
Аб’ект | Фота | Сярэдні дыяметр (метр) |
Маса ×1012 (кг) |
Тып аб’екта |
---|---|---|---|---|
(1620) Географ | ![]() |
1770[25] | 4 | Калязямны астэроід — Апалоны |
(1862) Апалон | 1700 | 5,1 | Калязямны астэроід — Апалоны — Клас Q | |
Дактыль Іда I |
![]() |
1400 | Спадарожнік астэроіда (243) Іда | |
(1566) Ікар | 1400 | 2,9 | Калязямны астэроід — Апалоны | |
(4769) Касталія | 1400[100] | 1,3[101] | Калязямны астэроід — Апалоны | |
(9969) Брайль | ![]() |
1400 | Астэроід | |
(137108) 1999 AN10 | 1300 | Калязямны астэроід — Апалоны | ||
(29075) 1950 DA | ![]() |
1200 | 3[102] | Калязямны астэроід — Апалоны |
(66391) 1999 KW4 | ![]() |
1200 | 2,33 | Меркурый-кросер — Атоны |
46P/Віртанена | 1200 | Камета | ||
103P/Хартлі Хартлі 2 |
![]() |
1140[103] | 0,3[103] | Камета (перыяд 6,46 года) |
(3908) Нюкта | 1040 | 5 | Калязямны астэроід — Амуры — Клас V | |
S/2003 J 9 Юпітэр XXVII |
1000[3] | Спадарожнік Юпітэра — Група Кармэ | ||
S/2003 J 12 | 1000[3] | Спадарожнік Юпітэра | ||
(14827) Гіпнос | 900[104] | Камета (Выраджаная камета)[105] | ||
(2062) Атон | 900 | 0,76[106] | Калязямны астэроід | |
2007 CA19 | 864 | 1,2 | Калязямны астэроід | |
(6489) Голеўка | 350[107] | Калязямны астэроід — Апалоны | ||
(25143) Ітакава | 692 | 0,0358 | Калязямны астэроід | |
2004 XP14 | 600 | Калязямны астэроід | ||
(144898) 2004 VD17 | 580 | 3[108] | Калязямны астэроід | |
(4660) Нерэй | ![]() |
330[109] | Калязямны астэроід | |
S/2009 S 1 Сатурн LXII |
300 | Спадарожнік Сатурна | ||
(99942) Апофіс | ![]() |
270 | 0,05[108] | Калязямны астэроід |
2007 TU24 | ![]() |
250[110] | Калязямны астэроід | |
1994 WR12 | 110[111] | 0,002[108] | Калязямны астэроід | |
2008 HJ | 36[112] | 0,000005[112] | Калязямны астэроід — вельмі хуткае вярчэнне (42 секунды)[112] | |
1998 KY26 | ![]() |
30[113] | Калязямны астэроід — вельмі хуткае вярчэнне (10 хвілін) | |
2010 AL30 | 15—30 | Калязямны астэроід — перыяд абароту па арбіце амаль роўны аднаму году[114]; высунута здагадка, што гэта штучны аб’ект[115] |
Варта звярнуць асаблівую ўвагу, што маса астэроіда 1994 WR12 складае ўсяго толькі 2×109 кг, што нават менш за масу Піраміды Хеопса ў Гізе, якая важыць 5,9×109 кг.
Асноўным прынцыпам, які ўстанаўлівае межы груп, з’яўляецца гравітацыя, па меншай меры для першых дзвюх груп. Гравітацыя каля паверхні цела на экватары ў большасці выпадкаў вызначаецца на аснове закона сусветнага прыцягнення Ньютана і цэнтрабежнай сілы.
дзе
дзе
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.