Геамагнітная бура 1859 года — наймацнейшая за гісторыю назіранняў дакументальна зафіксаваная геамагнітная бура. Комплекс падзей, які ўключае ў сябе як геамагнітную буру, так і выклікаўшыя яе моцная актыўныя з'явы на Сонцы, таксама вядомая як «Падзея Карынгтана»[1] ці паводле англамоўнай літаратуры, «Сонечны супершторм» (англ.: Solar Superstorm)[2].
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Carrington_Richard_sunspots_1859.jpg/320px-Carrington_Richard_sunspots_1859.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Cartoonloops.png/640px-Cartoonloops.png)
З 28 жніўня па 2 верасня на Сонцы назіраліся шматлікія плямы і выбліскі. Апоўдні 1 верасня брытанскі астраном Рычард Карынгтон назіраў найвялікшы выбліск[3], якая выклікала буйны каранальны выкід масы. Ён накіраваўся да Зямлі і дасягнуў яе праз 18 гадзін, што надзвычай хутка, бо звычайна такую адлегласць выкід пралятае за 3-4 дні. Выкід рухаўся так хутка, бо папярэднія выкіды расчысцілі яму шлях[4].
1-2 верасня пачалася найбуйнейшая за ўсю гісторыю рэгістрацыі геамагнітная бура, якая выклікала адмову тэлеграфных сістэм па ўсёй Еўропе і Паўночнай Амерыцы[5]. Паўночныя ззянні назіраліся па ўсім свеце, нават над Карыбамі; таксама цікава, што над Скалістымі горамі яны былі настолькі яркімі, што свячэнне абудзіла золаташкальнікаў, якія пачалі гатаваць сняданак, думаючы, што наступіла раніца[3]. Згодна ацэнкам, Dst-індэкс геамагнітнай актыўнасці (англ. Disturbance Storm Time Index) падчас буры дасягаў −1760 нТл[6].
Ледзяныя керны сведчаць, што падзеі падобнай інтэнсіўнасці паўтараюцца з перыядычнасцю прыкладна раз у 500 гадоў. Самая моцная бура з пачатку касмічнай эры (з 1957 году) адбылася 13 сакавіка 1989 года, калі Dst-індэкс геамагнітнай актыўнасці дасягаў −640 нТл[6]. Таксама пасля 1859 году слабейшыя буры адбываліся ў 1921 і 1960 гадах, калі адзначаліся масавыя збоі радыёсувязі[3].
Гл. таксама
- Геамагнітная бура
Зноскі
- «NASA — Severe Space Weather».(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 4 красавіка 2009. Праверана 19 сакавіка 2014.
- Lakhina G.S., Alex S., Tsurutami B.T., Gonzalez W.D. Research on Historical Records of Geomagnetic Storms(англ.) : Сборник. — Cambridge University Press, 2005. — С. 3-13. — ISBN 0521851971. — ISSN 1743-9213.
- A Super Solar Flare Архівавана 1 жніўня 2009., Trudy E. Bell & Dr. Tony Phillips, May 6, 2008, Science@NASA
- Space storm alert: 90 seconds from catastrophe, New Scientist, March 23, 2009 by Michael Brooks, проверено 28 марта 2009 г.
- The Largest Magnetic Storm on Record Архівавана 6 лістапада 2010., «Падзея Карынгтона» з 27 жніўня па 7 верасня 1859 г.; запісана ў Абсерваторыі К'ю, Лондан, (выявы запісаў магнітометра), спраўджана 28 сакавіка 2009 г.
- The Sun Kings: The Unexpected Tragedy of Richard Carrington and the Tale of How Modern Astronomy Began Архівавана 19 красавіка 2010., ISBN 978-0-691-12660-9, Stuart Clark, 2007
Спасылкі
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.