![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Nicotine.svg/langbe-640px-Nicotine.svg.png&w=640&q=50)
Нікацін
From Wikipedia, the free encyclopedia
Нікацін (фр.: nicotine)[3] — алкалоід, наркотык, які ўтрымоўваецца ў раслінах сямейства паслёнавых (Solanaceae), пераважна ў тытуні, складаючы пры гэтым 0,6-3,0 % ад сухой вагі[4], у меншай колькасці ў таматах, бульбе, баклажанах, зялёных балгарскіх перцах. Нікацінавыя алкалоіды прысутнічаюць таксама ў лісці кокі. Нікацін выкарыстоўваецца раслінамі для барацьбы супраць траваедных, а таксама для ўздзеяння на насякомых, таму нікацін шырока выкарыстоўваўся ў якасці інсектыцыду ў мінулым[5], а ў цяперашні час аналагі нікаціну, як імідаклапрыд, па-ранейшаму шырока выкарыстоўваюцца.
(–)-Нікацін[1][2] | |
![]() | |
![]() | |
Агульныя | |
---|---|
Сістэматычнае найменне | (S)-3-(1-метыл-2-піралідзініл)пірыдзін |
Хім. формула | C10H14N2 |
Фізічныя ўласцівасці | |
Малярная маса | 162,23 г/моль |
Шчыльнасць | 1,01 г/см³ |
Тэрмічныя ўласцівасці | |
Тэмпература плаўлення | -79 °C |
Тэмпература кіпення | 247 °C |
Тэмпература ўспышкі | 101 °C |
Тэмпература самазагарання | 244 °C |
Межы ўзрывальнасці | 0,75—4 % |
Энтальпія ўтварэння (ст. ум.) | 39,3 кДж/моль |
Ціск пары | 5,1 Па |
Хімічныя ўласцівасці | |
Растваральнасць у вадзе | змешваецца |
Растваральнасць у этаноле | 5 г/100 мл |
Аптычныя ўласцівасці | |
Паказчык пераламлення | 1,5882 |
Класіфікацыя | |
Рэг. нумар CAS | 54-11-5 |
PubChem | 24897663 |
Рэг. нумар EINECS | 200-193-3 |
SMILES | |
Рэг. нумар EC | 200-193-3 |
RTECS | QS5250000 |
ChemSpider | 80863 |
Бяспека | |
ЛД50 | 50 мг/кг (пацукі, пераральна); 0,33 мг/кг (мышы пераральна); 0,3 мг/кг (мышы, унутрымышачна) мг/кг |
Таксічнасць | высокатаксічны, з'яўляецца гангліянарным ядам, паражае ЦНС; надзвычай таксічны для халаднакроўных жывёл і насякомых. |
H-фразы | H301, H310, H400, H411 |
P-фразы | P273, P280, P301+P310, P302+P350, P310 |
Піктаграмы СГС | ![]() ![]() |
NFPA 704 |
У невялікіх канцэнтрацыях гэта рэчыва дзейнічае як стымулятар для сысуноў і з’яўляецца асноўным фактарам, які фарміруе залежнасць да тытунекурэння.[6] Паводле даных Амерыканскай асацыяцыі кардыёлагаў, нікацінавая залежнасць гістарычна была адной з самых складаных залежнасцей, ад якой цяжка адмовіцца, у той час як фармакалагічныя і паводніцкія характарыстыкі, якія вызначаюць прыхільнасць да тытуню, аналагічныя тым, якія вызначаюць залежнасць ад наркотыкаў, як гераін і какаін[7]. Колькасць нікаціну ў цыгарэтах паступова павялічваецца з кожным годам, а ў адным даследаванні было ўстаноўлена, што сярэдняе павелічэнне складае 1,6 % на год у перыяд з 1998 па 2005 гады. Гэта было выяўлена для ўсіх асноўных катэгорый рынку цыгарэт[8].