![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Khaki-chums-xmas-truce-1914-1999.redvers.jpg/640px-Khaki-chums-xmas-truce-1914-1999.redvers.jpg&w=640&q=50)
Каляднае перамір’е
From Wikipedia, the free encyclopedia
Каля́днае перамі́р’е ( ням.: Weihnachtsfrieden, англ.: Christmas truce, фр.: Trêve de Noël) — серыя неафіцыйных кароткачасовых выпадкаў спынення ваенных дзеянняў на Заходнім фронце Першай сусветнай вайны напярэдадні Каляд 1914 года.
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Khaki-chums-xmas-truce-1914-1999.redvers.jpg/640px-Khaki-chums-xmas-truce-1914-1999.redvers.jpg)
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Christmas_Truce_1914.png/640px-Christmas_Truce_1914.png)
Напярэдадні Каляднага тыдня нямецкія і англійскія салдаты выйшлі са сваіх акопаў, каб абмяняцца традыцыйнымі каляднымі віншаваннямі. Часам мужчыны з абодвух бакоў збіраліся на нічыйную зямлю напярэдадні Вігіліі і Каляд, каб размаўляць і абменьвацца ежай і сувенірамі. Былі таксама сумесныя пахаванні і абмен палоннымі; на некаторых сустрэчах яны разам спявалі калядкі. Салдаты гулялі паміж сабой у футбол. Аднак мірныя паводзіны не былі паўсюднымі; баі працягваліся ў адных сектарах, у іншых — абмяжоўваліся пагадненнямі пра спакой, каб забраць целы загінулых. У наступным годзе некалькі падраздзяленняў пагадзіліся на спыненне агню, але гэта перамір'е не атрымала такога шырокага распаўсюджвання, як у 1914 годзе. Часткова гэта было звязана з жорсткімі забаронамі на братанне камандаваннем абодвух бакоў. У 1916 годзе салдаты не абвясцілі перамір'е. Вайна стала яшчэ больш інтэнсіўнай пасля велізарных чалавечых страт падчас бітвы на Соме і бітвы пры Вердэне і выкарыстання атрутнага газу.
Каляднае перамір’е адлюстроўвала распаўсюджванне філасофіі "жыві і дай жыць іншым", калі пяхотныя падраздзяленні, якія знаходзіліся побач, перасталі атакаваць і аб’ядноўваліся ў невялікія брацтвы, размаўляючы альбо абменьваючыся цыгарэтамі. Часам такія брацтвы дазвалялі салдатам пераходзіць лініі, каб выратаваць параненых і дастаць целы загінуўшых таварышаў; была маўклівая дамоўленасць не страляць падчас адпачынку, трэніровак ці працы перад ворагам. Калядныя перамір’і былі асабліва важныя з-за колькасці ўдзельнікаў і ўзроўню іх удзелу (нават у вельмі мірных сектарах гэта лічылася дзівосным, калі кожны дзень адкрыта збіраліся дзясяткі людзей) і трактуецца як сімвалічны момант міру і чалавечнасці ў самыя жорсткія часы чалавечай гісторыі.