From Wikipedia, the free encyclopedia
Залаты мяч (фр.: Ballon d’Or; часта згадваецца як узнагарода найлепшаму футбалісту года ў Еўропе) — штогадовая футбольная ўзнагарода. Яна прысуджаецца ў канцы кожнага года футбалісту, які, паводле галасавання спецыялістаў, гуляў лепш за ўсіх у мінулым годзе. Прэмія была створана галоўным рэдактарам журнала «France Football» Габрыэлем Ано, які папрасіў сваіх калегаў прагаласаваць за найлепшага футбаліста года ў Еўропе ў 1956 годзе. Першым пераможцам стаў Стэнлі Мэцьюз з «Блэкпула», які таксама стаў самым узроставым уладальнікам узнагароды, атрымаўшы яе ў 41 год[1].
Першапачаткова журналісты маглі галасаваць толькі за еўрапейскіх футбалістаў, якія выступалі ў еўрапейскіх клубах, а такія гульцы, як Дыега Марадона (які гуляў у еўрапейскіх клубах, але не быў еўрапейцам) і Пеле (які не быў еўрапейцам і не гуляў у еўрапейскіх клубах) не маглі атрымаць узнагароду[2]. Змены ў правілах у 1995 годзе дазволілі прэтэндаваць на прэмію нееўрапейскім футбалістам, калі яны гулялі ў еўрапейскіх клубах, і ў тым жа годзе «Залаты мяч» атрымаў першы нееўрапейскі гулец Джордж Веа з Ліберыі, які выступаў за «Мілан»[3]. У выніку, з 1995 па 2009 гады найбольшую колькасць «Залатых мячоў» атрымалі бразільскія гульцы (5). З 2007 года любы футбаліст у свеце атрымліваў права прэтэндаваць на «Залаты мяч», а таксама павялічылась колькасць журналістаў, якія вызначалі пераможцу: з 52 еўрапейскіх журналістаў, якія галасавалі ў 2006 годзе, да 96 журналістаў з усяго свету, кожны з якіх абіраў пяцёрку найлепшых гульцоў[4].
Чатыры футбалісты атрымлівалі ўзнагароду па тры разы: Ёхан Кройф, Мішэль Плаціні, Марка ван Бастэн і Крыштыяну Раналду. Плаціні стаў адзіным гульцом, які атрымаў прэмію тры разы запар, выйграўшы «Залаты мяч» з 1983 па 1985 гады[1]. У 1997 годзе Раналду стаў першым бразільцам, які атрымаў гэту ўзнагароду, пасля таго, як нееўрапейцы атрымалі такую магчымасць[3]. Найбольшую колькасць узнагарод атрымалі нідэрландскія і нямецкія футбалісты — па 7 «Залатых мячоў». Гульцы з іспанскага клуба «Рэал», а таксама італьянскіх клубаў «Мілан» і «Ювентус» атрымалі па 8 узнагарод, што таксама з’яўляецца рэкордам[5]. Ліянель Месі атрымаў апошні «Залаты мяч» у 2009 годзе, стаўшы першым і адзіным прадстаўніком Аргенціны, які выйграў гэту ўзнагароду[6]. Дванаццаць разоў пераможцы «Залатога мяча» ў тым жа годзе атрымлівалі і ўзнагароду «Ігрок года ФІФА».[7][8]
Прэмія «Залаты мяч» была аб’яднаная з прэміяй ФІФА «Ігрок года ў свеце» ў 2010 годзе, і з таго часу найлепшы футбаліст штогод атрымліваў узнагароду «Залаты мяч ФІФА»[9]. У 2011 годзе УЕФА заснавала прэмію «Ігрок года ў Еўропе», і яна можа лічыцца пераемніцай старога «Залатога мяча» пасля таго, як ён быў ператвораны на «Залаты мяч ФІФА»[10].
У верасні 2016 года ФІФА спыніла супрацоўніцтва з «France Football» па ўручэнні «Залатога мяча ФІФА», і «Залаты мяч» быў адноўлены пад эгідай «France Football». Цяперашнім уладальнікам узнагароды з’яўляецца аргенцінскі футбаліст амерыканскага клуба «Інтэр Маямі» Ліянель Месі, які атрымаў яе 30 кастрычніка 2023 года.
№ | Пераможца | 1 | 2 | 3 | Усяго |
---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() | 4 | 3 | 1 | 8 |
2 | ![]() | 3 | 3 | 1 | 7 |
3 | ![]() | 3 | — | 2 | 5 |
4 | ![]() | 2 | 2 | 1 | 5 |
5 | ![]() | 3 | — | 1 | 4 |
6 | ![]() | 2 | 1 | 1 | 4 |
7 | ![]() | 1 | 2 | 1 | 4 |
8 | ![]() | 1 | 1 | 2 | 4 |
9 | ![]() | 1 | 1 | 2 | 4 |
10 | ![]() | 3 | — | — | 3 |
11 | ![]() | 2 | 1 | — | 3 |
12 | ![]() | 2 | 1 | — | 3 |
13 | ![]() | 2 | 1 | — | 3 |
14 | ![]() | 1 | 2 | — | 3 |
15 | ![]() | 1 | 2 | — | 3 |
16 | ![]() | 1 | 1 | 1 | 3 |
17 | ![]() | 1 | — | 2 | 3 |
18 | ![]() | — | 1 | 2 | 3 |
19 | ![]() | 1 | 1 | — | 2 |
20 | ![]() | 1 | 1 | — | 2 |
21 | ![]() | 1 | 1 | — | 2 |
22 | ![]() | 1 | 1 | — | 2 |
23 | ![]() | 1 | 1 | — | 2 |
24 | ![]() | 1 | — | 1 | 2 |
25 | ![]() | 1 | — | 1 | 2 |
26 | ![]() | 1 | — | 1 | 2 |
27 | ![]() | — | 1 | 1 | 2 |
28 | ![]() | — | 1 | 1 | 2 |
29 | ![]() | — | 1 | 1 | 2 |
30 | ![]() | — | 1 | 1 | 2 |
31 | ![]() | — | 1 | 1 | 2 |
32 | ![]() | — | — | 2 | 2 |
33 | ![]() | — | — | 2 | 2 |
34 | ![]() | — | — | 2 | 2 |
35 | ![]() | — | — | 2 | 2 |
36 | ![]() | — | — | 2 | 2 |
37 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
38 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
39 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
40 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
41 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
42 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
43 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
44 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
45 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
46 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
47 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
48 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
49 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
50 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
51 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
52 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
53 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
54 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
55 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
56 | ![]() | 1 | — | — | 1 |
57 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
58 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
59 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
60 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
61 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
62 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
63 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
64 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
65 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
66 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
67 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
68 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
69 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
70 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
71 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
72 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
73 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
74 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
75 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
76 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
77 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
78 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
79 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
80 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
81 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
82 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
83 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
84 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
85 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
86 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
87 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
88 | ![]() | — | 1 | — | 1 |
89 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
90 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
91 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
92 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
93 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
94 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
95 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
96 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
97 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
98 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
99 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
100 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
101 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
102 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
103 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
104 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
105 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
106 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
107 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
108 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
109 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
110 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
111 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
112 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
113 | ![]() | — | — | 1 | 1 |
КП | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() |
7 (1970, 1972, 1976, 1980, 1981, 1990, 1996) | 10 (1958, 1972 (2), 1974, 1975, 1979, 1980, 1981, 1991, 1995) | 10 (1960, 1962, 1966, 1969, 1973, 1981, 1985, 1990, 2001, 2002) | 27 | 14 |
![]() |
7 (1958, 1983, 1984, 1985, 1991, 1998, 2022) | 5 (1959, 1982, 1984, 2000, 2003) | 11 (1956, 1957, 1958, 1977, 1980, 1993, 1997, 2006, 2016, 2018, 2023) | 23 | 12 |
![]() |
7 (1971, 1973, 1974, 1987, 1988, 1989, 1992) | 4 (1976, 1988, 1993, 2019) | 6 (1975, 1978, 1979, 1988, 1989, 1992) | 18 | 8 |
![]() |
5 (1961, 1969, 1982, 1993, 2006) | 9 (1963, 1965, 1969, 1971, 1973, 1989, 1990, 1994, 2006) | 4 (1970, 1994, 2003, 2021) | 18 | 14 |
![]() |
5 (1956, 1966, 1978, 1979, 2001) | 8 (1957, 1967, 1968, 1970, 1977, 1986, 1999, 2005) | 5 (1957, 1961, 1963, 1996, 2005) | 18 | 14 |
![]() |
5 (1965, 2000, 2008, 2016, 2017) | 7 (1962, 1966, 1987, 2004, 2007, 2009, 2018) | 1 (2019) | 13 | 5 |
![]() |
4 (2009, 2019, 2021, 2023) | 3 (2008, 2016, 2017) | 1 (2007) | 8 | 1 |
![]() |
5 (1997, 1999, 2002, 2005, 2007) | 2 (1996, 2002) | 3 (1998, 2004, 2017) | 10 | 6 |
![]() |
3 (1957, 1959, 1960) | 4 (1956, 1961, 1964, 2001) | 6 (1964, 1965, 1986, 1987, 2008, 2009) | 13 | 7 |
![]() |
3 (1963, 1975, 1986) | 0 | 0 | 3 | 3 |
![]() |
2 (1962, 2003) | 0 | 1 (1976) | 3 | 3 |
![]() |
1 (1977) | 1 (1985) | 2 (1983, 1984) | 4 | 2 |
![]() |
1 (1964) | 1 (1983) | 1 (1967) | 3 | 3 |
![]() |
1 (2018) | 1 (1998) | 0 | 2 | 2 |
![]() |
1 (1994) | 1 (1992) | 0 | 2 | 1 |
![]() |
1 (1967) | 1 (1960) | 0 | 2 | 2 |
![]() |
1 (2004) | 0 | 2 (1999, 2000) | 3 | 1 |
![]() |
1 (1968) | 0 | 1 (1971) | 2 | 1 |
![]() |
1 (1995) | 0 | 0 | 1 | 1 |
![]() |
0 | 2 (1991 (2)) | 1 (1968) | 3 | 3 |
![]() |
0 | 1 (2021) | 2 (1974, 1982) | 3 | 3 |
![]() |
0 | 1 | 0 (2023) | 1 | 1 |
![]() |
0 | 1 (2022) | 0 | 1 | 1 |
![]() |
0 | 1 (1997) | 0 | 1 | 1 |
![]() |
0 | 1 (1978) | 0 | 1 | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (2022) | 1 | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1995) | 1 | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1959) | 1 | 1 |
![]() |
10 (1957, 1958, 1959, 2000, 2002, 2006, 2016, 2017, 2018, 2022) | 8 (1956, 1959, 1960, 1997, 1998, 2001, 2002, 2009) | 5 (1956, 1957, 1964, 1986, 1987) | 23 |
![]() |
8 (1960, 1973, 1974, 1994, 1999, 2005, 2009, 2019) | 9 (1978, 1980, 1986, 1992, 1996, 2004, 2008, 2016, 2017) | 6 (1975, 1981, 1985, 2004, 2007, 2009) | 23 |
![]() |
8 (1961, 1982, 1983, 1984, 1985, 1993, 1998, 2003) | 6 (1973, 1990, 1994, 2000, 2006, 2018) | 4 (1959, 1982, 1997, 2019) | 18 |
![]() |
8 (1969, 1987, 1988, 1989, 1992, 1995, 2004, 2007) | 3 (1963, 1988, 1989) | 6 (1988, 1989, 1994, 1999, 2000, 2003) | 17 |
![]() |
5 (1970, 1972, 1976, 1980, 1981) | 7 (1972, 1974, 1975, 1979, 1981, 1995, 2021) | 5 (1966, 1969, 1973, 2001, 2002) | 17 |
![]() |
4 (1964, 1966, 1968, 2008) | 4 (1967, 1968, 1999, 2007) | 3 (1957, 1971, 1993) | 11 |
![]() |
2 (1990, 1997) | 6 (1961, 1964, 1965, 1971, 1991, 1993) | 3 (1965, 1990, 1998) | 11 |
![]() |
2 (1978, 1979) | 1 (1977) | 1 (1960) | 4 |
![]() |
2 (1975, 1986) | 0 | 0 | 2 |
![]() |
1 (2001) | 3 (1983, 2019, 2022) | 2 (2005, 2008) | 6 |
![]() |
1 (1965) | 2 (1962, 1966) | 0 | 3 |
![]() |
1 (1977) | 1 (1972) | 0 | 2 |
![]() |
1 (1971) | 0 | 3 (1979, 1992, 1995) | 4 |
![]() |
1 (2021) | 0 | 2 (2017, 2023) | 3 |
![]() |
1 (1962) | 0 | 1 (1976) | 2 |
![]() |
1 (2023) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1996) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1991) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1967) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1963) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1956) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
0 | 2 (1991 (2)) | 1 (1968) | 3 |
![]() |
0 | 2 (1982, 1984) | 0 | 2 |
![]() |
0 | 1 (1987) | 2 (2016, 2018) | 3 |
![]() |
0 | 1 (2005) | 1 (2021) | 2 |
![]() |
0 | 1 (2003) | 1 (2006) | 2 |
![]() |
0 | 1 (1985) | 1 (1984) | 2 |
![]() |
0 | 1 (1976) | 1 (1978) | 2 |
![]() |
0 | 1 (1969) | 1 (1970) | 2 |
![]() |
0 | 1 (1970) | 0 | 1 |
![]() |
0 | 1 (1958) | 0 | 1 |
![]() |
0 | 1 (1957) | 0 | 1 |
![]() |
0 | 1 (2023) | 1 (2022) | 2 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1996) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1983) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1980) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1977) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1974) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1967) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1963) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1962) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1961) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1958) | 1 |
Табліца дэманструе тыя чэмпіянаты, у якіх зараз гуляюць клубы ўладальнікаў «Залатых мячоў». У некаторых выпадках чэмпіянат, у якім клуб гуляе сёння, адрозніваецца ад чэмпіянату, у якім клуб гуляў у тым годзе, калі футбаліст атрымаў узнагароду. Напрыклад, у 1962 годзе, калі Ёсеф Масапуст атрымаў «Залаты мяч», яго каманда, «Дукла», гуляла ў Першай лізе Чэхаславакіі, а зараз — у Першай лізе Чэхіі.
![]() |
18 (1957, 1958, 1959, 1960, 1973, 1974, 1994, 1999, 2000, 2002, 2005, 2006, 2009, 2016, 2017, 2018, 2019, 2022) | 18 (1956, 1959, 1960, 1978, 1980, 1986, 1987, 1992, 1996, 1997, 1998, 2001, 2002, 2004, 2008, 2009, 2016, 2017) | 13 (1956, 1957, 1964, 1975, 1981, 1985, 1986, 1987, 2004, 2007, 2009, 2016, 2018) | 49 |
![]() |
18 (1961, 1969, 1982, 1983, 1984, 1985, 1987, 1988, 1989, 1990, 1992, 1993, 1995, 1997, 1998, 2003, 2004, 2007) | 17 (1961, 1963, 1964, 1965, 1969, 1971, 1973, 1985, 1988, 1989, 1990, 1991, 1993, 1994, 2000, 2006, 2018) | 15 (1959, 1965, 1970, 1982, 1984, 1988, 1989, 1990, 1994, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2019) | 50 |
![]() |
9 (1970, 1972, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1996) | 10 (1958, 1972 (2), 1974, 1975, 1977, 1979, 1981, 1995, 2021) | 7 (1960, 1962, 1966, 1969, 1973, 2001, 2002) | 26 |
![]() |
6 (1956, 1964, 1966, 1968, 2001, 2008) | 12 (1957, 1967, 1968, 1970, 1983, 1999, 2003, 2005, 2007, 2019, 2022, 2023) | 11 (1957, 1961, 1963, 1971, 1993, 1996, 2005, 2006, 2008, 2021, 2022) | 29 |
![]() |
2 (1991, 2021) | 2 (1982, 1984) | 5 (1958, 1977, 1980, 2017, 2023) | 9 |
![]() |
2 (1975, 1986) | 0 | 0 | 2 |
![]() |
1 (1965) | 2 (1962, 1966) | 0 | 3 |
![]() |
1 (1971) | 0 | 3 (1979, 1992, 1995) | 4 |
![]() |
1 (1962) | 0 | 1 (1976) | 2 |
![]() |
1 (2023) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1967) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
1 (1963) | 0 | 0 | 1 |
![]() |
0 | 2 (1991 (2)) | 1 (1968) | 3 |
![]() |
0 | 1 (1976) | 1 (1978) | 2 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1974) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1967) | 1 |
![]() |
0 | 0 | 1 (1983) | 1 |
Футбаліст | КП | Гады |
---|---|---|
![]() |
4 | 2009, 2019, 2021, 2023 |
![]() |
3 | 1971, 1973, 1974 |
![]() |
3 | 1983, 1984, 1985 |
![]() |
3 | 1988, 1989, 1992 |
![]() |
3 | 2008, 2016, 2017 |
![]() ![]() |
2 | 1957, 1959 |
![]() |
2 | 1972, 1976 |
![]() |
2 | 1978, 1979 |
![]() |
2 | 1980, 1981 |
![]() |
2 | 1997, 2002 |
2009 | ![]() |
![]() |
473 | 480 | 98,54 |
1984 | ![]() |
![]() |
128 | 130 | 98,46 |
2022 | ![]() |
![]() |
549 | 558 | 98,39 |
1985 | ![]() |
![]() |
127 | 130 | 97,69 |
1980 | ![]() |
![]() |
122 | 125 | 97,60 |
1961 | ![]() |
![]() |
46 | 95 | 48,42 |
1968 | ![]() |
![]() |
61 | 125 | 48,80 |
1996 | ![]() |
![]() |
144 | 255 | 56,47 |
1967 | ![]() |
![]() |
68 | 120 | 56,67 |
1960 | ![]() |
![]() |
54 | 95 | 56,84 |
1 | ![]() |
21 год і 3 месяцы |
2 | ![]() |
21 год і 11 месяцаў |
3 | ![]() |
22 гады і 5 месяцаў |
4 | ![]() |
22 гады і 6 месяцаў |
5 | ![]() |
23 гады і 1 месяц |
Спецыяльны «Залаты мяч» быў уручаны ў снежні 1989 года Альфрэду Ды Стэфану, атрымаўшы назву «Супер Залаты мяч» (фр.: Super Ballon d’Or). Ды Стэфана атрымаў яго паводле галасавання, у якім ён абышоў Ёхана Кройфа і Мішэля Плаціні[21].
У 1999 годзе «France Football» прапанаваў былым пераможцам «Залатога мяча» абраць «Футбаліста стагоддзя»[22]. Бразілец Пеле атрымаў найбольшую колькасць галасоў: яго прызналі найвялікшым гульцом усіх часоў 17 прагаласаваўшых. Сярод 34-х уладальнікаў «Залатых мячоў» (з 1956 па 1999 год) у галасаванні прымалі ўдзел 30. Стэнлі Мэцьюз, Амар Сівары і Джордж Бест адмовіліся галасаваць, а Леў Яшын памёр ад раку страўніка за дзевяць гадоў да гэтага. Кожны з 30 удзельнікаў галасавання абіраў па 5 найлепшых футбалістаў. Першыя месцы атрымлівалі па 5 ачкоў, другія месцы — па 4, трэція — па 3, чацвёртыя — па 2 і пятыя — па 1. Альфрэда Ды Стэфана абраў толькі першае месца, Мішэль Плаціні — толькі першае і другое месцы, а Джордж Веа абраў два пятыя месцы (даўшы па ½ ачка кожнаму з іх).
Футбаліст | Нацыянальнасць | Ачкі | Першае месца | Другое месца | Трэцяе месца | Чацвёртае месца | Пятае месца | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | Пеле | ![]() | 122 | 17 | 5 | 4 | 2 | 1 |
2 | Дыега Марадона | ![]() | 65 | 3 | 6 | 5 | 5 | 1 |
3 | Ёхан Кройф | ![]() | 62 | 1 | 4 | 7 | 9 | 2 |
4 | Альфрэда Ды Стэфана | ![]() ![]() ![]() | 44 | 4 | 3 | 3 | 1 | 1 |
5 | Мішэль Плаціні | ![]() | 40 | 1 | 5 | 1 | 3 | 6 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.