Кізьля́р — места ў Расеі, у Дагестане. Сталіца Кізьлярскага раёну, але ў склад яго места не ўваходзіць. Кізьляр уваходзіць у мескую акругу, у якую ўваходзіць яшчэ вёска Камсамольскае.
Гэты артыкул патрабуе ўдакладненьня артаграфіі. Вы можаце дапамагчы Вікіпэдыі, адрэдагаваўшы яго (дапамога). |
Кізьляр | |||||
рас. Кизляр | |||||
![]() | |||||
| |||||
Дата заснаваньня: | 1735 | ||||
Краіна: | Расея | ||||
Суб’ект фэдэрацыі: | Дагестан | ||||
Меская акруга: | Кізьлярская | ||||
Плошча: | 32 км² | ||||
Вышыня: | 1 м н. у. м. | ||||
Насельніцтва (2010) | |||||
колькасьць: | 48 000 чал. | ||||
шчыльнасьць: | 1500 чал./км² | ||||
этнічны склад: | расейцы, аварцы, чачэнцы і інш. | ||||
Часавы пас: | UTC+3 | ||||
Паштовы індэкс: | 368830–368833 | ||||
Нумарны знак: | 05 | ||||
Геаграфічныя каардынаты: | 43°51′0″ пн. ш. 46°43′0″ у. д. | ||||
Кізьляр на мапе Расеі ![]() ![]() Кізьляр | |||||
![]() | |||||
http://mo-kizlyar.ru |
Паходжаньне назвы
Сярод навукоўцаў большасьць лічыць, што слова «Кізьляр» татарскага паходжаньня. Перакладаецца з татарскага «кызыл яр» — чырвоны бераг. Гэта з-за таго, што места знаходзіцца каля ракі Церак.
Мінулае
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B2_%D0%B8%D0%B7_%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8_112.jpg/640px-%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%B2_%D0%B8%D0%B7_%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8_112.jpg)
Расейцы заснавалі ў 1735 годзе ў Кізьляры горад (крэпасьць-фартэцыя). Гэты год лічыцца годам засанаваньня места. Хоць хутчэй за ўсё паселішча існавала й раней. На паўднёвым захадзе места мяжуе з Чачэніяй. Праз Кізьляр цячэ рака Церак. З 1822 году Кізьляр становіцца сталіцай аднайменнага павету. У 1831 годзе на места ўчыніў наезд Казі начальнік Каўкаскага імамства. З 1860 году места стала сталіцай Кізьлярскай акругі. 9 сьнежня 1867 году Кізьляр адлучаны ад Стаўрапольскай губэрні й далучаны да Церскай казацкай вобласьці. У 1922 годзе Кізьляр далучаны да Дагестану. З 1944 па 1957 гады ў складзе Грозьненскай вобласьці. З 1957 па сёньняшні дзень у складзе Дагестану. У 1996 годзе адбыўся наезд чачэнскага загону на Кізьляр.
Насельніцтва
- Нацыянальны склад
Паводле перапісу Расеі ў 2010 годзе
Народ | Колькасьць, чал. |
Доля ад ўсяго насельніцтва, % |
---|---|---|
расейцы | 19 835 | 40,49 % |
аварцы | 9770 | 19,94 % |
даргінцы | 7122 | 14,54 % |
кумыкі | 2701 | 5,51 % |
лязьгіны | 2377 | 4,85 % |
лакцы | 1753 | 3,58 % |
армяне | 1004 | 2,05 % |
рутульцы | 828 | 1,69 % |
табасараны | 821 | 1,67 % |
азэрбайджанцы | 796 | 1,63 % |
нагайцы | 577 | 1,18 % |
чачэнцы | 385 | 0,79 % |
іншыя | 956 | 1,95 % |
не прызналіся | 59 | 0,12 % |
агулам | 48 984 | 100,00 % |
Гаспадарка
Прамысловасьці амаль не існуе. Галоўны занятак — земляробства й служба на дзяржаўных пасадах і ў войску. Ёсьць заводы:
- Каньячныя заводы:
- Кізьлярскі каньячны завод
- Віна-каньячны завод «Кізьляр»
- Электрамэханічны, электраапаратны заводы.
- Пераапрацоўка земляробчых вырабаў.
- Канцэрн «КЭМЗ»
Вонкавыя спасылкі
Кізьляр — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.