From Wikipedia, the free encyclopedia
Васіле Лупу (? — 1661) — гаспадар Малдовы ў 1634—1653 гадах.
Па паходжаньні альбанец. Рабіў захады па аднаўленьні самастойнасьці Малдаўскага княства ад Асманскай імпэрыі, разьвіцьці эканомікі і культуры. Скінуты з трона Георгіем Стэфанам, стаўленьнікам туркаў. Памёр у зьняволеньні ў Стамбуле.
Падтрымліваў сталыя кантакты з кіеўскім мітрапалітам Пятром Магілам, зь яго дапамогай у 1640 гаду адкрыў у Ясах Славяна-Грэка-Лацінскую акадэмію, у якой працавалі і выхадцы зь Беларусі (І. Іяўлевіч, І. Собаль і іншыя) У 1643 годзе па яго ініцыятыве друкар зь Вільні Самуіл Рагаля арганізаваў першую ў Малдове друкарню. У 1645 годзе пры пасрэдніцтве Магілы і трансыльванскага князя Дзьёрдзя I Ракацы быў заключаны шлюб Януша Радзівіла, галавы кальвіністаў Рэчы Паспалітай і «сэпаратысцкай» партыі ў ВКЛ, з дачкой Лупу Марыяй. Мітрапаліт Магіла асабіста зьдзейсьніў праваслаўны абрад вянчаньня, гэтай падзеі было прысьвечана некалькі друкаваных твораў, паколькі меркавалася, што яна паспрыяе ўмацаваньню саюзу паміж праваслаўнымі, кальвіністамі і іншымі «дысыдэнтамі» Рэчы Паспалітай. Радзівіл, разьлічваючы выкарыстаць саюз з Малдовай і Трансыльваніяй для правядзеньня незалежнай зьнешняй палітыкі ў інтарэсах Літвы, у 1645—1646 двойчы асабіста наведваў Лупу ў Малдове. У поўнай меры пляны Радзівіла не былі рэалізаваныя, але саюз з Лупу адыграў пэўную ролю ў стрыманьні гегеманісцкіх памкненьняў Багдана Хмяльніцкага пад час антыфэадальнай вайны 1648—1651 гадоў.
Васіле Лупу — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.