From Wikipedia, the free encyclopedia
An Chang'e (/ˈtʃɒŋ.ə/ CHONG-ə; Chinese: 嫦娥; pinyin: Cháng'é), orihinal na inaapod na Heng'e (姮娥), iyo an <b>diosa kan Bulan</b> asin agom ni Hou Yi, an dakulang parapana. Nano'dan man kan gayon niya, si Chang'e midbid sa pagsakat niya sa Bulan kaiba an saiyang ataman na Yu Tu, an Moon Rabbit asin nag-eerok sa Palasyo Mohon (广寒宫). Siya saro sa mayor na diyos sa mitolohiyang Intsik, relihiyon kan mga Tsino, Budhismong Intsik, Confucianismo, asin Taoismo. Sa modernong panahon, an Chang'e iyo an pangaran kan Programa nin Pagsulat sa Lunar.
Chang'e | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Chang'e flies to the Moon drawn by Tsukioka Yoshitoshi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Intsik | 嫦娥 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Literal na boot sabihon | Chang the Beautiful | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Heng'e | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Intsik | 姮娥 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Literal na boot sabihon | Heng the Beautiful | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Si Chang'e enot na nagluwas sa <i id="mwJQ">Guiciang</i>, sarong teksto nin pagtoodtood na nasusurat sa Dinastiyang Zhou (1046 BC - 256 BC). Gikan sa pirang napreserbar na mga kaapil kan teksto, nasambit kaini an "Yi putok an sampulong Aldaw,"[1] asin "Chang'e pagsakat pasiring sa bulan." [2] Chaang'e - orihinal na nagngangaran Heng'e (姮娥) pinagngaran na likayan an taboan dapit sa pagpapakisumaro nin pangaran sa nagadan na emperador,[3] sa kasong ini, si Liu Heng, sarong emperador gikan sa Dinastiya Han. Dakul na mga tulang Intsik an nakasurat sa palibot kan tema kan Chang'e asin kan bulan.
Sa pre-Qin Dinastiya (pre21 BC), an teksto, Classic of Mountains and Seas (山海经) - nagsambit nin "sarong babae na nagkakarigos sa bulan; sia si Chang Xi, agom ni Emperador Jun. Pinangaki siya sa doseng bulan, asin dangan sana niya pinunan na baon an bulan.[4] (有女子方浴月,帝俊妻常羲生月十二,此始浴之。)" "An ngaran kan terminong "Chang Xia" sa manuskritong ini nanunungod sa " "Chang'e"poon pa kan pagpronunsiar nin "kaano (pilasyon)."e (娥)" (羲)" in ancient Chinese.[5]
Sa Tang Dinastiyang (184-907), bantog na poeta, si Li Shangyin, an nagsurat kan tulang "Chang'e" base sa istorya ni Chang'e naghahabon kan imortal na efixir. Arog kan diosang ini, nadiskobre kan poeta an koneksion sa liwanag nin bulan sana, na namamatean an saindang kapungawan mantang nagheheling sa langit kun banggi. Sa ginatos na tula sa palibot kan Chang'e asin Bulan, luwayluway nag-evolve siya bilang simbolo nin nostalgia asin son[6] para sa kadakol na poeta na lampas pa ki Li.
An orihinal na berso sa Tradisyonal na Intsik:
嫦娥
雲母屏風燭影深,長河漸落曉星沉。
嫦娥應悔偷靈藥,碧海青天夜夜心。
An traduksion ni Witter Bynner, sa saiyang librong The Jade Mountain:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.