From Wikipedia, the free encyclopedia
Ҡаран (рус. Каран) — Башҡортостандың Саҡмағош районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 167 кеше[1]. Почта индексы — 452225, ОКАТО коды — 80256855003.
Ауылға нигеҙ һалыусыларҙың береһе булған Мостай Атыевтың исеменә бәйләп халыҡ телендә Ҡаран-Мостай тип йөрөтөлгән ауыл Баҙы йылғаһына ҡойған Ҡаран йылғаһының уң яҡ ярында урынлашҡан. Ул 1755 йылғы картала күһәтелә. 1762 йылғы III рәүиз документтарында тораҡ пунктында 48 типтәрҙең йәшәүе теркәлә. 1783 йылда ауылда 108 кеше, 1795 йылда 132 кеше йәшәй. 1795 йылда баҫылып сыҡҡан «Экономические примечания к Генеральному межеванию земель» тип аталған тарихи сығанаҡта ауылда 63 башҡорттоң һәм 70 типтәрҙең һәм 13 яһаҡ татаврҙарының йәшәүе билдәләнә. 1843 йылда ауылда 65 башҡорт һәм 140 типтәр йәшәй. 1870 йылда башҡорттар һаны 448 кеше, татарҙар 37 кеше тип теркәлә. 1920 йылда үткәрелгән тәүге совет рәүизендә ауылда 986 башҡорт һәм татар теркәлә[2].
1794 йылда Саҡмағош ауылы мишәре Шәмсетдин Байымбәтов ауыл мәсетенә мулла итеп тәғәйенләнә. 1782 йылда ауылға яһаҡ татарҙары (дәүләт крәҫтиәндәре) күсенә, 1874 йылда Ҡаряуҙин улусының Москово ауылынан дәүләт крәҫтиәндәре — татарҙар килеп төпләнә[2].
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)
Иҫәп алыу йылы һәм көнө | Бөтә халыҡ | Ир-егеттәр | Ҡатын-ҡыҙҙар | Ир-егеттәр өлөшө (%) | Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%) |
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар) | |||||
1920 йыл 26 август | |||||
1926 йыл 17 декабрь | |||||
1939 йыл 17 ғинуар | |||||
1959 йыл 15 ғинуар | |||||
1970 йыл 15 ғинуар | |||||
1979 йыл 17 ғинуар | |||||
1989 йыл 12 ғинуар | |||||
2002 йыл 9 октябрь | |||||
2010 йыл 14 октябрь | 167 | 83 | 84 | 49,7 | 50,3 |
Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.
Ауылдағы халыҡ һаны буйынса мәғлүмәтте халыҡ иҫәбе буйынса алыу урынлы. Бөтә ил күләмендә үткән 1897, 1920, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2002, 2010 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса мәғлүмәттәр бар һәм асыҡ ҡулланыуҙа табырға була. Ҡайһы бер китаптарҙы электрон төрҙә асып ҡарап була. 1926 йылғы халыҡ иҫәбе буйынса һәр ауыл тураһында мәғлүмәт осрағаны юҡ әле. Унан башҡа Өфө виләйәтендә 1865, 1879, 1886 йылдарҙа урындағы халыҡ иҫәбе алынған. Тағы ла ревиз яҙмалары аша мәғлүмәт бар.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.