From Wikipedia, the free encyclopedia
JF-17 Thunder (urdu جے ایف-17 گرج) və ya FC-1 Xiaolong — yüngül çəkili, tək mühərrikli, çoxməqsədli dördüncü nəsil qırıcı-bombardmançı təyyarədir. Qırıcı Pakistanın "Pakistan Aeronautical Complex" (PAC) və Çinin "Chengdu Aircraft Corporation" (CAC) şirkətləri tərəfindən birgə istehsal olunur. JF-17 hava kəşfiyyatı aparmaq, yer hədəflərinə qarşı hücum və qarşı tərəfin hava hədəflərinin tutulması və ya məhv edilməsi məqsədləri ilə hazırlanmışdır. Təyyarənin adındakı "JF" abreviaturasının açılışı "Joint-Fighter" (Vahid Qırıcı), "Thunder" isə "İldırım" mənasını verir. Çində təyyarə "FC-1 Xiaolong" adı ilə tanınır. "FC" abreviaturasının açılışı "Fighter-China" (Çin Qırıcısı), "Xiaolong" isə "Qəddar Əjdaha" mənasını verir.
JF-17 Thunder/ FC-1 Xiaolong | |
---|---|
![]() Pakistan HHQ-nə məxsus JF-17 Thunder Nanqa Parbat dağlıq ərazisində (8.107 metr). | |
Tipi | Çoxməqsədli qırıcı |
İstehsalçı | |
Baş konstruktor | Yanq Vey[1] |
Dizayner | CAC, PAC, MiQ (məsləhətçi qismində) |
İlk uçuş | 25 avqust 2003 |
İstismara verilmə tarixi | 12 may 2007 |
Status | İstismarı davam edir |
İstismarçılar | Pakistan Hərbi Hava Qüvvələri |
İstehsal ili |
Çində: 2007-ci il iyun – davam edir Pakistanda: 2008-ci il yanvar – davam edir |
Buraxılış sayı | 86+[2] |
Hazırlanma dəyəri | 500 milyon dollar $ |
Vahidinin qiyməti |
Blok 1: 15–20 milyon ABŞ dolları (təxminən)[3] Blok 2: 20–25 milyon ABŞ dolları [4] |
![]() |
JF-17 döyüş təyyarəsi müxtəlif növ hava-hava və hava-yer tipli raketlər, həmçinin 23 mm çaplı QŞ-23–2 avtomatik topu ilə silahlanmışdır. Maksimum sürəti 1.6 maxa bərabər olan Guizhou WS-13 və ya Rusiya istehsalı RD-93 mühərriki ilə təchiz olunub.[5] Bu təyyarələrin yaxın müddət ərzində Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin "onurğa sütunu" olacağı və uçuş göstəriciləri təxminən eyni olan, lakin texniki xidməti təqribən iki dəfə baha başa gələn F-16 qırıcılarını da əvəzləyəcəyi gözlənilir.[6] Pakistan HHQ ilk JF-17 eskadrilyasını 2010-cu ilin fevral ayında silahlanmaya qəbul etmişdir.[7] 2016-cı ilə olan məlumata görə Pakistan hər il özü üçün 25 ədəd JF-17 istehsal edir.[8] 2016-cı ilin dekabr ayına olan məlumata görə isə Pakistan Aeronautical Complex şirkəti ölkə ərazisində Blok 1 növü üzrə 70[9], Blok 2 növü üzrə isə 33 qırıcının istehsalını tamamlayaraq orduya təhvil vermişdir.[10]
2017-ci ildən etibarən həm döyüş əməliyyatları, həm də təlim məqsədilə istifadə olunacaq iki oturacaqlı JF-17B variantının Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinə təhvil veriləcəyi gözlənilir.[11][12] Bununla belə, hal-hazırda texnoloji cəhətdən daha da inkişaf etdirilmiş Blok 3 variantının sınaqlarının davam etdirildiyi açıqlanmışdır. Blok 3 variantının sahib olduğu KLJ-7A radarı eyni anda 15 hədəfi izləmək imkanına malikdir.[13]
JF-17 Thunder silahlanmaya qəbul olunduğu 2011-ci ildən etibarən ümumilikdə 19,000 saat əməliyyat uçuşu həyata keçirib.[14] Pakistan HHQ bu qırıcılardan istifadə edərək Vəziristan bölgəsində terrorçuların mövqelərini həm idarəolunan, həm də idarə olunmayan aviabombalar vasitəsilə bombardman etmişdir.[15]
Prototip mərhələsində 2 fərqli konfiqurasiya test olunub. İlk konfiqurasiyaya 3 prototip təyyarə daxil idi (PT-01, PT-02, PT-03). Növbəti üç prototip olan PT-04, PT-05 və PT-06 isə ikinci növ konfiqurasiyaya daxil idi. Avionika və silah testləri üçün PT-04 əsas götürülüb. PT-01 ilk uçuşunu 2003-cü ilin avqustunda, PT-03 isə 2004-cü ilin aprelində həyata keçirib. PT-04 ilk uçuşunu 10 may 2006-cı ildə yerinə yetirib.
JF −17 "Thunder" Blok 3 versiyası 3 ton yüklə 100 km məsafədə hədəfləri məhv etmək qabiliyyətindədir. JF-17 qırıcısı əsasən hava məkanını qorumaq və səmada üstünlüyü əldə saxlamaq üçün yaradılıb. JF-17 ailəsinin ən üstün cəhəti isə universal MIL-STD-1670 silah idarəetmə sisteminə malik olmasıdır. Qırıcı həm NATO, həm Rusiya, həm də Çin istehsalı olan sursatların istifadəsinə imkan verir. Təyyarənin silahlanmasına 70–100 km mənzilə malik idarəolunan raketlər, infraqırmızı başlıqlı yaxın mənzilli raketlər, hava-yer tipli raketlər, hava-hava tipli raketlər, radiolokasiya sistemlərinə qarşı raketlər, lazerlə idarə olunan raketlər, proqramlaşdırılan kaset bombaları, nüfuzedici bombalar, ümumi məqsədli bombalar, təlim bombaları daxil ola bilər. "Blok 3" konfiqurasiyasının mühüm xüsusiyyəti onda "Active Electronically Scaned Array" (AESA) radar sisteminin quraşdırılmasıdır. Bu isə onu rəqibin hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün praktiki olaraq əlçatmaz edir. AESA radarına əlavə olaraq, təyyarənin bu versiyası dəbilqədə quraşdırılan displey və nişangahla (MHD/S) təchiz edilib, bu isə təyyarənin idarəetməsi və hava döyüşünün aparılmasını xeyli asanlaşdırır. Təyyarənin quyruğunda yerləşdirilən REM kompleksi sayəsində düşmən radarlarının təyyarəni gürüntüləməsinə maneələr törədir, eyni zamanda yaxınlaşan raketlərin istiqamətini və mümkün zərbə zamanını hesablayaraq pilotu xəbərdar edir. Pilot raketi dəbilqədəki displeydən izləyir və mümkün əks tədbirləri (tələlər, saxta fişənglərin buraxılması, mühərrikin söndürülməsi və ya manevr edərək yayınma) həyata keçirir.[31]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.