From Wikipedia, the free encyclopedia
İstifadəçi qrupları — "Vikipediya" istifadəçilərini bir neçə qrupa bölmək olar: anonim istifadəçilər, qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilər, inzibatçılar, bürokratlar, stüardlar. Eləcə də ayrıca psevdoistifadəçilər – botlar mövcuddur. Botlar avtomatik proqramlar olub məqalələrdə texniki səhvlərin düzəlişini aparır.
![]() |
Bu, məlumat səhifəsidir. Bu, Vikipediyanın siyasətlərindən və qaydalarından biri deyil, əksinə, Vikipediyanın normalarının, adətlərinin, texniki xüsusiyyətlərinin və ya təcrübələrinin bəzi aspektlərini təsvir etmək niyyətindədir. |
Anonim istifadəçi (Anonimous) – "Vikipediya"da qeydiyyatdan keçmədən fəaliyyət göstərən şəxsdir. O, istənilən məqaləni redaktə edə (əgər məqalə inzibatçı tərəfindən tam və ya yarımmühafizə edilmirsə), yeni məqalə yarada bilər. Lakin qeydiyyatdan keçmiş istifadəçidən fərqli olaraq anonim istifadəçi "Vikipediya" bazasına fayl və şəkillər yükləyə və məqalələrin adını dəyişə bilməz. Bununla yanaşı, redaktə zamanı məqalələrə bir və daha çox xarici keçid əlavə etmək istədikdə onlardan CAPTCHA daxil etmək tələb olunur. Anonimlər səhifələrdə redaktə etmək istədikdə qarşılarına belə bir yazı çıxır.
Qeydiyyatdan keçmiş istifadəçi – anonim istifadəçi ilə müqayisədə daha çox hüquqa malikdir. O, "Vikipediya"nın interfeysini öz zövqünə uyğun qura, müzakirələrə şəxsi imzası ilə qatıla, öz istifadəçi səhifəsini yarada, bu səhifədə özü haqqında məlumat yerləşdirə, fikirlərini qeyd edə, digər istifadəçilərdən ismarıclar ala bilər. Əgər qeydiyyat zamanı elektron poçtun ünvanı göstərilmişdirsə, vacib xəbərlər birbaşa istifadəçinin poçtuna göndərilir. Qeydiyyatdan keçmiş istifadəçi yaratdığı, redaktə etdiyi və ya sadəcə onu maraqlandıran məqalələrə digər istifadəçilər tərəfindən edilən dəyişiklikləri izləmək imkanına da malik olur. Anonim istifadəçilərdə olduğu kimi redaktə zamanı məqalələrə xarici keçid əlavə etmək istədikdə onlardan CAPTCHA daxil etmək tələb olunmur.
Avtotəsdiqlənmiş istifadəçi — anonim və qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərlə müqayisədə daha çox hüquqa malikdir. Onun üstün hüquqlarına qismən mühafizə edilən səhifələri redaktə edə bilmək daxildir. Onlardan, demək olar ki, bütün hallarda CAPTCHA daxil etmək tələb olunmur.
Bu status ilk 4 gün ərzində ən azı 10 redaktə etmiş və qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərə avtomatik olaraq software tərəfindən verilir. Lakin Tor şəbəkəsindən redaktə edənlərə bu status ilk 90 gün ərzində 100 redaktə etmiş istifadəçilərə verilir.
Qeydiyyatdan keçmiş istifadəçi redaktə sayının, yaxud qeydiyyatdan keçdiyi müddətin az olması səbəbindən sistem tərəfindən avtotəsdiqlənmiş istifadəçi hüquq almamışsa, bürokratlar tərəfindən bu cür istifadəçiyə Avtotəsdiqlənmiş istifadəçi kimi fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradan Təsdiqlənmiş istifadəçi hüququ verilə bilər. Qeydiyyatdan keçmiş istifadəçi qismən mühafizə olunmuş səhifəni redaktə etmək istəyirsə, yaxud məqalə üzərində redaktə edərkən sürət limiti problemi yaşayırsa, bürokratlardan avtotəsdiqlənmiş istifadəçi olana qədər təsdiqlənmiş istifadəçi hüququnu istəyə bilər.
İnzibatçı — anonim, qeydiyyatdan keçmiş və avtotəsdiqlənmiş istifadəçilərlə müqayisədə daha çox hüquqlara malikdir. O, istənilən məqaləni mühafizə altına ala, silə, qaydaları pozan istifadəçiləri bloklaya (loqinə və ya İP ünvanına görə), eləcə də əksinə, məqalənin mühafizəsini qaldıra, silinmiş məqaləni bərpa, bloklanmış istifadəçinin blokunu ləğv edə bilər.
Bütün (15) inzibatçıların siyahısı – Special:ListUsers/sysop.
Bürokrat — digər istifadəçilərə inzibatçı və bürokrat statusu vermək kimi texniki imkana malik olan istifadəçidir. Lakin bürokrat sonradan istifadəçini bu statusdan məhrum etmək hüququna malik deyil. Bunu yalnız stüard və ya baş layihəçi edə bilər.
Bütün (4) bürokratların siyahısı – Special:ListUsers/bureaucrat
Baş layihəçi — "Vikipediya"nın baş layihəçisinin hüquqları stüardın hüquqları ilə eynidir. Lakin o, sistemi əsaslı surətdə dəyişmək hüququna malikdir. Bəzi layihəçilər "Vikipediya"nın işlədiyi serverlərə də daxil ola bilərlər.
"Vikipediya"nın bütün hüquqları isə "Vikipediya" layihəsinin əsasını qoymuş Cimmi Ueylsə məxsusdur. Cimmi Ueylsin istifadəçilərə və təşkilatçılara müraciət edərək "Biz İnterneti tutduq, sizin köməyinizlə bütün dünyanı tutacağıq" deməsi ilk baxışdan lovğalıq kimi görünsə də, "Vikipediya"nın qurucusu haqlıdır: milyonlarla internet istifadəçisini bir araya gətirən və hər kəsə təmənnasız bilik bəxş edən bu layihə kimi ikinci bir layihə təsəvvür etmək çətindir.
Rolbaker — redaktorların redaktələrini əvvəlki halına qaytaran istifadəçilər. Bu hüquq inzibatçılara avtomatik olaraq verilir.
Stüard — istifadəçilərin Vikipediyaya istənilən müraciətlərini həll və ya rədd etmək hüququna malik şəxsdir. Stüard da bürokrat kimi, digər istifadəçilərə inzibatçı və ya bürokrat statusu verə bilər, lakin bürokratdan fərqli olaraq stüard bu statusu sonradan ləğv etmək hüququna malikdir.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.