From Wikipedia, the free encyclopedia
Les llingües hmong-mien son una familia de llingües del sur de China y el sureste asiáticu. D'antiguo llamada familia miao-yao, dexóse d'usar esti nome por resultar ofensivu pa delles de les xentes hmong. Les 32 llingües de la familia falar nes rexones montascoses del sur de China, incluyendo les provincies de Guizhou, Hunan, Yunnan, Sichuan, Guangxi y Hubei, amás d'en Tailandia, Laos, Vietnam y Birmania. Como resultáu de les guerres n'indochina, munchos de los falantes de llingües hmong-mien abandonaron el sureste d'Asia emigrando escontra Australia, América del Norte y Europa.
Llingües hmong-mien![]() | ||
---|---|---|
Distribución xeográfica | Este d'Asia | |
Países |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |
Falantes |
15 millones (1980) 10 millones (2000)[1] | |
Filiación xenética |
macrofamilia áustrica (?) llingües sinotibetanas (?) | |
Subdivisiones |
hmong (miao) mien (yao) she | |
Códigu Glottolog | hmon1336 y hmon1329 | |
Ver tamién Idioma - Families - Clasificación de llingües | ||
[editar datos en Wikidata] |
Clasificaciones antigües arrexuntaben les llingües hmong-mien dientro de la familia de llingües sino-tibetanes, pero anguaño la mayoría de los llingüistes considerar una familia propia. La familia, al igual que la tai-kadai, puede tener los sos oríxenes nel sur de China. Especulóse cola pertenencia de la familia a la "superfamilia" aústrica.
Anguaño clasifícase a les llingües hmong-mienh en 32 macrollingues.
Les llingües hmong-mien polo xeneral contienen una cantidá apreciable de cognaos. Y resulta fácil atopar correspondencies regulares ente esos cognaos pa reconstruyir les protoformas de gran parte del léxicu. Por casu, la siguiente tabla resume los numberales atestiguaos y reconstruibles aproximao pa cada caña (proto-mong, proto-mieng, proto-she y proto-hmong-mienh-she), xunto colos numberales reconstruyíos pa otres families:[2]
GLOSA | Hmong-Mienh-She | PROTO- SINP-TIB. |
PROTO- TAI | |||
---|---|---|---|---|---|---|
PROTO- HMONG |
PROTO- MIENH |
proto-she | PROTO- HMONG- MIENH | |||
1 | *ʔɨ | *jit | *i | *ʔɨ | *(k-)tjig | *at |
2 | *ʔwi | *wəi | *o | *ʔo̯i | *(k-)nis | *yiih |
3 | *pʲai | *pau | *pa | *pjɔo | *k-sum | *saam |
4 | *p-lai | *pləi | *ple | *p-lei | *p-lij | *siih |
5 | *pʒ̩ | *pla | *pui | *p-rja | *b-ŋa | *xeeʔ |
6 | *k-law | *klɔ | *kɔ | *k-ruk | *t-r'uk *k-r'uk | *xok |
7 | *çaŋ | *ɕie *ŋi | *ʦʰyŋ | *ʣjuŋH | *s-Nis | *čet |
8 | *yi- | *h-jat(?) | *ži- | *jat | *(r-)gjat | *pet |
9 | *čua | *d-kju | *kʰju- | *N-ɟoə *(t-)kʰju | *(t-)kəw | *kao |
10 | *kjow(?) | *tɕʰwa(p) | *kʰjɔ- | *gju̯əp | *-tsi(?) | *džip |
Les formes reconstruyíes guarden cierta semeyanza col proto-sinotibetano, cosa que xunto con otres correspondencies llevó a dellos autores a proponer que les llingües hmong-mienh formen parte de la familia sinotibetana, o seique xunto con esa otra familia forma parte d'un grupu más ampliu llamáu sinón-áustricu o a cencielles áustricu.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.