![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Flag_of_Libya_%25281969%25E2%2580%25931972%2529.svg/langast-640px-Flag_of_Libya_%25281969%25E2%2580%25931972%2529.svg.png&w=640&q=50)
Libia baxo'l réxime de Muammar al-Gaddafi
From Wikipedia, the free encyclopedia
La historia de Libia baxu Muammar al-Gaddafi toma un periodu de cerca de cuarenta y dos años, dende'l 1 de setiembre de 1969 hasta'l 25 d'agostu de 2011.
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Flag_of_Libya_%281969%E2%80%931972%29.svg/640px-Flag_of_Libya_%281969%E2%80%931972%29.svg.png)
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Flag_of_Libya_%281972%E2%80%931977%29.svg/640px-Flag_of_Libya_%281972%E2%80%931977%29.svg.png)
![Thumb image](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Flag_of_Libya_%281977%E2%80%932011%29.svg/640px-Flag_of_Libya_%281977%E2%80%932011%29.svg.png)
Gadafi convertir nel líder de facto del país el 1 de setiembre de 1969, dempués de dirixir a un movimientu d'oficiales del exércitu libiu en contra del rei Idris I de Libia nun golpe d'Estáu. Col rei exiliáu del país, el Conseyu de Comandu Revolucionariu (CCR), encabezáu por Gadafi, abolió la monarquía y la constitución, al empar que proclamó la nueva República Árabe Libia col lema «llibertá, socialismu y unidá».[1]
En faciéndose col poder, el gobiernu del CCR empezó a redistribuir los recursos económicos en materies d'educación, salú y vivienda. Magar les reformes nun fueron del tou eficaces, tuvieron el so efeutu. La educación pública nel país pasó a ser gratuita y la educación foi obligatoria pa dambos sexos. El sistema de salú tamién se fixo disponible al públicu de forma gratuita, sicasí la so xera en materia de vivienda tardó más tiempu en cumplise.[2]
Sol mandatu de Gadafi, l'ingresu per cápita nel país creció descomanadamente, llegando al quintu más altu n'África.[3] Esta medría vieno acompañada d'una controversial política internacional, pos n'ocasiones autorizó l'usu del terror pa llograr los oxetivos marcaos, y amontáu la represión política interna.[4]
En 1977, Muammar al-Gaddafi renombró l'estáu libiu como Yamahiriya Árabe Libia Popular Socialista. Acuñáu Yamahiriya, un términu comúnmente traducíu como "estáu de mases". El país foi renombráu de nuevu en 1986 como Gran Yamahiriya Árabe Libia Popular Socialista.
Mientres los años 1980 y 1990, Gadafi sofitó abiertamente'l terrorismu internacional, que llevó a un deterioru de les rellaciones esteriores de Libia, rematando nel bombardéu de los EE. XX. a Libia en 1986. Dempués de los atentaos del 11 de setiembre de 2001 Gadafi empezó a alloñase del terrorismu, y mientres el restu de la década del 2000, a midida que les rellaciones internacionales de Libia fuéronse normalizando, los EE. XX. rescindieron la so designación como patrocinador del terrorismu en xunu de 2006.
A principios de 2011, desamarróse una rebelión contra'l réxime de Gadafi nel contestu de la «Primavera Árabe». Un Conseyu Nacional de Transición formóse'l 27 de febreru col propósitu d'asumir l'autoridá. Una coalición empobinada pola OTAN intervieno'l 21 de marzu contra'l réxime.[5] Coles mesmes, la Corte Penal Internacional emitió una orde d'arrestu contra Gadafi y el so séquitu de 27 de xunu de 2011.
Gadafi foi espulsáu del poder arriendes de la cayida de Trípoli per parte de les fuercies golpistes el 20 d'agostu de 2011, anque entá permanecieron por otros dos meses focos de resistencia en manes de les fuercies lleales al réxime. La cayida de les últimes ciudaes lleales a Gadafi y la so captura en Sirte el 20 d'ochobre de 2011 marcaron el fin de la Yamahiriya libia.