empresariu y políticu haitianu (1968-2021) From Wikipedia, the free encyclopedia
Jovenel Moïse (26 de xunu de 1968, Trou-du-Nord (es) – 7 de xunetu de 2021, Pétion-Ville) foi un empresariu haitianu y presidente d'Haití dende febreru de 2017[4][5][6] hasta'l so asesinatu'l 7 de xunetu de 2021.[7][8]
Jovenel Moïse![]() | |||
---|---|---|---|
![]() | |||
7 febreru 2017 - 7 xunetu 2021 ← Jocelerme Privert - Claude Joseph → | |||
Vida | |||
Nacimientu |
Trou-du-Nord (es) ![]() | ||
Nacionalidá |
![]() | ||
Muerte | Pétion-Ville, 7 de xunetu de 2021[2] (53 años) | ||
Causa de la muerte | mancada por arma de fueu | ||
Asesín | valor desconocíu[2] | ||
Familia | |||
Casáu con | Martine Moïse (1996 – m. 2021) | ||
Fíos/es | 3 | ||
Estudios | |||
Estudios |
Universidad Quisqueya (es) ![]() Collège Canado-Haïtien (en) ![]() | ||
Llingües falaes |
criollu haitianu francés | ||
Oficiu | políticu, empresariu | ||
Premios |
ver
| ||
Creencies | |||
Relixón | Ilesia Católica | ||
Partíu políticu |
Partido Haitiano Tèt Kale (es) ![]() | ||
IMDb | nm12738426 | ||
![]() |
Jovenel Moïse Nació nel senu una familia de clase media en Trou-du-Nord, nel departamentu de Noroeste d'Haití. Ye fíu de Étienne Moïse, un mercader, y Lucia Bruno, una cordurera.
En xunetu de 1974, la so familia camudar a Puertu Príncipe, onde asistió a la Escuela Nacional Don Durélin, el Llicéu Toussaint Louverture, y el Centru Cultural del Collège Canado-Haïtien. Estudió ciencies polítiques na Universidá Quisqueya. Casóse con Martine Marie Étienne Joseph, una compañera de clase, en 1996. Esi añu dexó la capital y treslladóse a Port-de-Paix coles mires de desenvolver zones rurales.
Con un pequeñu capital d'inversión, Moïse creó'l so primer negociu en Puertu Príncipe, inda n'operación. Tamién instaló un plantíu de bananos en 10 hectárees de tierra (25 acres) nel Departamentu Nordeste.
Poco dempués, empezó un proyeutu p'aprovir agua llimpio a les árees rurales. En 2001, acomuñar con Culligan, una compañía con sede en Puertu Príncipe. Con préstamos d'instituciones financieres y particulares, abrió una planta d'agua que sirvía a los departamentos del Noroeste y del Nordeste.
En 2004, Moïse convertir en miembru de la Cámara de Comerciu ya Industria del Noroeste (CCINO). Poco dempués, foi escoyíu presidente de CCINO. Más tarde convirtióse en secretariu xeneral de la Cámara de Comerciu ya Industria d'Haití (CCIH), onde ayudó a aumentar la representación de les Cámares de Comerciu rexonales dientro de la organización nacional.
En 2008, ayudó a fundar la Empresa Haitiana d'Enerxía SA, que tien como oxetivu llevar enerxía solar y eólica a 10 comuñes nel Departamentu del Noroeste. En 2012, en Trou-du-Nord, fundó Agritrans, S.A. y ayudó a crear la primer zona de llibre comerciu agrícola d'Haití.[9] Esto llevó a más d'una docena de proyeutos agrícoles que crearon casi 3.000 emplegos direutos y 10.000 emplegos indireutos.
En 2015, el presidente Michel Martelly designó a Moïse como'l candidatu a la presidencia del partíu políticu que Martelly fundó, el Partíu Haitianu Tèt Kale (PHTK).
Na so campaña, Moïse promovió l'agricultura bio-ecolóxica como un motor económicu p'Haití, que la so población rural ta percima de 50%. Tamién espresó'l so sofitu a les polítiques de Martelly: la educación universal y la salú, la reforma enerxética, l'estáu de derechu, la creación d'emplegos sostenibles, la proteición del mediu ambiente y el desenvolvimientu d'Haití como destín pal ecoturismo y el agroturismo.
Moïse recibió'l 32,8% de los votos na primer ronda de les eleiciones del 2015 celebraes el 15 d'ochobre, clasificando pa una segunda vuelta con Jude Célestin.[10] Sicasí, una encuesta de salida realizada pol Haiti Sentinel amosó que Moïse recibió namái'l 6% de los votos, y munchos observadores dixeron que los resultaos fueron fraudulentos.[11][12] Miles de persones salieron a les cais en protesta violenta, forzando l'aplazamientu de la segunda ronda de les eleiciones.[13]
El 27 de payares de 2016, funcionarios eleutorales dixeron que Moïse ganara les eleiciones de 2016 na primer ronda, basándose nes resultancies preliminares, con una participación eleutoral envalorada del 21%.[14]
La madrugada del 7 de xunetu de 2021 Moïse foi asesináu tres un ataque na so residencia por un grupu armáu ensin identificar. La so esposa resultó mancada tres l'ataque. La noticia de la muerte de Moïse foi anunciada pol primer ministru Claude Joseph, quien asumió les funciones presidenciales interinamente.[15][16][17][18][8] El mesmu día, la Policía Nacional d'Haití mató a cuatro homes sospechosos de participar nel asesinatu y detuvieron a otros dos. Los sospechosos describiéronse como ciudadanos estranxeros mercenarios. El grupu faló n'español ya inglés.[19] Pocu depués, revelóse que se prindaren a 28 supuestos asesinos, 26 d'ellos yeren colombianos y 2 yeren estauxunidenses d'orixe haitianu, y otros 8 sospechosos siguíen escapaos.[20] El 9 de xunetu, el direutor de la Policía Nacional de Colombia, Jorge Luís Vargas, anunció que 4 empreses colombianes habríen contratáu a los presuntos asesinos[21] y 6 d'ellos son militares activos del exércitu de Colombia.
Candidatu | Partíu | Primer ronda (2015) | Segunda ronda (2016) | ||
---|---|---|---|---|---|
Votos | % | Votos | % | ||
Jovenel Moïse | Partíu Haitianu Tèt Kale | 508,761 | 32.81 | 595,430 | 55.67 |
Jude Célestin | Ligue Alternative pour Le Progrès et l'Emancipation Haitienne | 392,782 | 25.27 | 208,837 | 19.52 |
Jean-Charles Moïse | Platfom Pitit Desalin | 222,109 | 14.27 | 118,142 | 11.04 |
Maryse Narcisse | Fanmi Lavalas | 108,844 | 7.05 | 96,121 | 8.99 |
Eric Jean Baptiste | Mouvement Action Socialiste | 56,427 | 3.63 | Nun se presentó | N/A |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.