From Wikipedia, the free encyclopedia
Una galaxa[1] (del raigón griegu glakt-, ("llacteu", "de lleche"); una referencia a la nuesa propia Vía Lláctea) ye un sistema masivu d'estrelles, ñubes de gas y povisa, materia escuro, y seique enerxía escuro, xuníos gravitacionalmente. La cantidá d'estrelles qu'ensamen una galaxa ye variable, dende les enanes con con 10⁷ estrelles, hasta les xigantes con 10¹² estrelles. Formando parte d'una galaxa hai socadarmes como les nebuloses, los cúmulos estelares y los sistemas estelares múltiples
![]() ![]() | |
---|---|
tipu d'oxetu astronómicu | |
![]() | |
Símbolu astronómicu |
![]() |
Parte de |
agrupaciones galácticas (es) ![]() |
Epónimu | Camín de Santiago |
![]() |
Les galaxes tienen tres configuraciones distintes: elíptiques, espirales ya irregulares. Una descripción daqué más detallao, sofitada na so fechura ye la provista pola secuencia de Hubble, propuesta nel añu 1936. (Esti esquema namái se sofita na fechura visual, nun tien en cuentes otros fustaxes como la tasa de formación d'estrelles o l'actividá del núcleu galácticu.
(E0-7): Galaxa con fustaxe d'elipse. Puen ser nomaes dende E0 hasta E7, au el númberu significa cuanto ovalada ye la elipse, d'esta miente E0 daríase un aldu a la esfera y E7 de mena de platu o discu. Tamién se pue dicir que'l númberu siñala la so escentricidá multiplicada por 10.
La so tilde amuesa escasa cadarma y típicamente, tienen relativamente poca materia interestelar. Darréu d'esto, estes galaxes tienen tamién un escasu númberu de cúmulos abiertos y la tasa de formación d'estrelles ye baxa. Pola escontra, tan dominaes por estrelles vieyes, de llonga evolución qu'orbiten en direiciones al debalu alrodiu'l núcleu . Nesti sen, danse un aldéu a los cúmulos globulares.
Les galaxes más grandes son xigantes elíptiques. Camiéntase que la mayoría de les galaxes elíptiques son el resultáu del ensame ya xunión de galaxes. Estes puen algamar tamaños descomanaos, y davezu afáyense en conglomeraos mayores de galaxes, averaes al núcleu.
Les galaxes espirales son discos rotantes d'estrelles y materia interestelar con una protuberancia central ensamada principalmente por estrelles más vieyes. Darréu d'esta protuberancia espárdense unos brazos de miente espiral y de rellumu variable.
Les galaxes irregulares son les que nun son espirales nin elíptiques. Son aquelles que nun tienen cadarmes comunes, nun amuesen núcleu y ufren un aspeutu caóticu y caltienen abondante gas y povisa. Ye un puxón o remolín de rexones estrellaes sucaes por llinies irregulares de povisa. El so fustaxe dablemente seya'l resultáu d'un xigantescu españíu d'estrelles o la intensa formación de les mesmes.
Tán ensamaes por estrelles xóvenes y el gas interestelar ye abondante.
Podemos afayar galaxes irregulares como Les «Nubes de Magallanes», cercanes a la Vía Lláctea y como la rellumante galaxa M82, nel Sietestrellu u Osa Mayor.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.