Toledo d'a Nata (en castellano y oficialment, «Toledo de Lanata») va estar un municipio historico d'Aragón, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe, en a subcomarca natural y tradicional que ye a Fueva.[1] O municipio se documenta dende os primers censos mudernos en 1842[2] dica la suya absorción en o municipio d'a Fueva en a decada de 1960.[2] O territorio que ocupaba comprende la part mas oriental d'el que en a redolada se conoix como Baixo Penyas mas bels nuclios d'o sector norte d'a fondonada natural d'a Fueva.
![]() |
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
Toledo d'a Nata | |
Antigo municipio d'Aragón | |
![]() A ilesia de Sant Chuan d'o Toledo d'a Nata, romanica d'o sieglo XII, lo monumento millor conoixiu de l'antigo municipio. | |
Entidat • País • Provincia • Comarca |
Antigo municipio![]() ![]() Sobrarbe |
Capital | Sant Per |
Municipio actual | A Fueva |
Altaria • Meyana |
907 m. |
Distancia • 135 km |
enta Uesca |
Patrons | Asumpción de María |
Parroquial • Diocesi • Arcipestrau |
Balbastro-Monzón Sobrarbe-Ribagorza |
Coordenadas | |
O nombre de Toledo d'a Nata se composa de dos étimos, lo un que ye «a Nata» fa referencia a o río que naixe en a baixant d'a sierra Ferrera, a man d'o nuclio de Sant Chuan, y que constituye lo solo río permanent en a redolada (pus a resta son barrancos que i afluyen, y s'ixecan con mayor u menor frecuencia por os estiaches estacionals). A segunda radiz, «Toledo», fa referencia a una construcción defensiva documentada en a Edat Meya por alto d'o que huei ye Sant Chuan («Toledo/Toleto» ye una parola que en o vocabulario medieval hispanico designaba un tipo concreto de fortificación. Se suposa que la de Sant Chuan heba d'estar-ne un eixemplo). Manimenos, Toledo d'a Nata tamién ye o nombre que ha lo cerro en as garras d'o cual se troba o nuclio de Sant Chuan, y que en estando tan abrupto o paisache de a sierra Ferrera que domina a mayor part d'o territorio que forniba iste municipio, ye un mont visible dende tot puesto en a redolada, por o que cal pensar si no dimana o nombre d'ixe cerro y o d'o cerro d'o castiello.
Cheografía y movimientos
En primeras, feban parte d'o municipio os nuclios de Sant Per, Sant Chuan, a Cabezonada, l'Atiart y Fuent de Campo, en partindo por o Collau de Foradada un d'os lemites municipals con as Corz y a Foradada d'o Toscar, con o río d'a Nata por debaixo de Fuent de Campo fendo lo lemite con el que a part d'alavez yera o municipio de Tierrantona, y con o barranco de Fosau fendo de lemite con o municipio de Fosau. En ixas envueltas, o municipio quedaba compreso entre a lumera que achunta a punta d'a Ferrera con o cerro d'a Cuesta y collau d'o Ueso Santo de a man oriental, y o barranco de Fosau, encluyendo-se-ie a cabecera d'o río d'a Nata, o cerro que ha nombre Toledo d'a Nata, y o barranco d'a Sorda que o delimita en ueste.
Fosau s'achuntó con l'achuntamiento de Toledo en l'anyo 1842,[2] aportando-le os nuclios de Fosau Baixo, Moliniás, a Marinyosa, a Mula y o Mediano, situando la nueva muga municipal en o puesto a on que huei a tiene o municipio d'a Fueva con o Pueyo d'Araguás, y con l'alavez municipio autonomo d'Arro en a Sierra d'Arro, por a on que en l'actualidat pasa la muga con l'Aínsa-Sobrarbe. En tot iste proceso, o municipio augmentó a suya población cuantiosament, dica superar-se os 400 habitants.
| ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
1717-1981: población de feito; 1990- : población de dreito. Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE. |
Evolución d'a población de Toledo d'a Nata dende 1857.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/an/timeline/7bt6hqwjo86zkveyoksoqywqxnx8ufw.png)
Os atros municipios absorvidos en a Fueva
Imáchens
- Puerta d'una casa en l'Atiart.
- Capilleta en L'Atiart
- Una casa en Moliniás
- A redolada d'O Toledo d'A Nata, dende as Corz (part d'o vecino municipio de a Foradada d'o Toscar).
Referencias
Se veiga tamién
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.